Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROFANUS

Gramatyka
  • Formyprofanus, prophanus, profanus, profana, profanus, profanum
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um -i -orum -i -i
  • Część mowyprzymiotnikrzeczownikrzeczownik
  • Rodzajmęskinijakimęskinijaki
Znaczenia
  • I.
    • 1. niepoświęcony, nieświęty, świecki, pozbawiony charakteru sakralnego
      • a. fere i. q. wyklęty
      • b. + causa, iure nieduchowny, świecki, dotyczący spraw świeckich
      • c. + ordine (statu) nieduchowny, świecki
    • 2. niekatolicki, heretyckiheretyk, schizmatyk
    • 3. niechrześcijański, pogański
      • a. pogaństwo
      • b. poganin
  • II. bezbożny, niegodziwy, zły

Pełne hasło

PROFANUS s. PROPHANUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • A.
  • O.
I.
1. niepoświęcony, nieświęty, świecki, pozbawiony charakteru sakralnego; non sacer, non sanctus, non consecratus.
N.
a. fere i. q. wyklęty; excommunicatus
GLt p. 24 : p-us, excommunicatus est idem quod «klo/ty».
AKapSąd II p. 15 (a. 1415) : non est p-us Ioannes Hus nec excommunicatus, licet in eum papa processus tulit (cf. etiam ib. paulo supra ).
b. de causa, iure nieduchowny, świecki, dotyczący spraw świeckich; non ecclesiasticus, laicus, saecularis
*CodVit p. 676 (a. 1424) : causam ... non secundum ius canonicum, nec secundum leges imperiales, sed secundum legem p-am, alias ius seculare, cognoscere.
KodWp IX p. 58 (a. 1426) : facultatem ... causas ... quaslibet spirituales et p-as audiendi.
CodEp III p. 74 (a. 1455) : cum indignum sit iudices apostolicos cognicionem facere de causis p-is et levibus.
Ita saepe.
c. de ordine (statu) nieduchowny, świecki; non ecclesiasticus, laicus
Tom. XIV p. 428 (a. 1532) : protestamur coram Deo ... fanis et p-is, summis et infimis ordinibus.
Ib. XV p. 265 (a. 1533) : qui et in aula et in statu p-o magnam aetatis suae partem exegerant.
2. niekatolicki, heretycki; non catholicus, haereticus
Tom. III p. 234 (a. 1514) : illas omnes ecclesias catholicas sacerdotibus exterminatis evertit vel ritu suo p-as fecit Moscus.
Inde subst .
profanus -i m. heretyk, schizmatyk; haereticus, schismaticus
AGZ III p. 191 (a. 1426) : a catholicis, vel eciam a p-is aut scismaticis ... archiepiscopalia exigi ... debere.
Ib. p. 192 : sive sint p-i sive scismatici sive catholici.
3. niechrześcijański, pogański; non christianus, paganus, gentilis. Inde
a. profana,, -orum n. pogaństwo; ritus gentiles
DŁUG. Hist. II p. 65(= III p. 79 ed.nov.): Prutheni ... ad idololatriae p-a conversi ... ad profanos gentilium redeunt ritus.
b. profanus -i m. poganin; paganus (saec. XV – XVI ).
II. bezbożny, niegodziwy, zły; impius, malus (de hominibus eorumque rebus gestis).
Item
subst. profanum,, -i n. rzecz bezbożna; res impia (saec. XV ex. ).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)