Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PRAETERMITTO

Gramatyka
  • Formypraetermitto, pretermitto
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ere, -misi, -missum
Znaczenia
  • I. pomijać, omijać, opuszczać (zwł.w mowie lub piśmie), zaniechać, zaniedbać
    • α.
    • β. iur.+ amicabiliter, concordabiliter, gratialiter załatwić polubownie, pogodzić
    • γ. + surda aure nie wysłuchać
    • δ. + impunitum impune pozostawić bez kary
    • ε. iur.+ terminus praetermissus tzw. rok przepełzły, dodatkowo wyznaczony następcy, gdy na poprzedni strona się nie stawiła
  • II.
    • 1. + dimittendi
    • 2. + permittendi:

Pełne hasło

PRAETERMITTO s. PRETERMITTO, -ere, -misi, -missum
  • F.
  • Th.
  • S.
  • Dc.
  • N.
I. pomijać, omijać, opuszczać (zwł.w mowie lub piśmie), zaniechać, zaniedbać; omittere, praeterire, transire (praec. oratione vel scripto), neglegere, non respicere.
Locut.
α. aliqua re praetermissa i.q. neglecta, omissa.
β. iur. amicabiliter, concordabiliter, gratialiter załatwić polubownie, pogodzić; secundum arbitrorum sententiam reconciliare
KsgGrWp II p. 42 (a. 1394) : sibi homines, qui debuerunt jus facere contra eum, propter petitionem amicorum, gracialiter p-sit.
AGZ XII p. 159 (a. 1447) : res que inter ipsos erant, illas... p-serunt amicabiliter et concordabiliter.
γ. surda aure nie wysłuchać; non exaudire
ArPrawn I p. 244 (saec. XV) : predictas superstitiones ... nolentes vobis ... surda aure p-re.
δ. impunitum pozostawić bez kary; i.q. relinquere
AKapSąd II p. 570 (a. 1454) : episcopus talia crimina nolens impunita p-re ... indixit sibi canonicam purgationem.
ZabDziej II p. 200 (a. 1484) : illam penam non p-et dominus impunitam.
Ita saepius. Eodem sensu impune (adv. )
Tom. XIV p. 341 (a. 1532) : ut tua licentia et indigna levitas ... impune p-i debeat.
ε. iur. terminus praetermissus tzw. rok przepełzły, dodatkowo wyznaczony następcy, gdy na poprzedni strona się nie stawiła; i.q. qui e nova citatione successori datur, cum ad iudicium prius pars non venit
StPPP II p. 530 (a. 1443) : Petrus ... cum Johanne ... terminum habent concitatum ad librum ... et terminum, qui fuit p-sus, alias «przepelsli».
Cf. PERELAPSUS et PRAETERLABOR II 2.
Constr.
a. sq. abl. , v. gr. silentio. b. sq. inf. c. sq. de :
ZabDziej II p. 352 (a. 1486) : eo adiuncto, de quo libellans non p-it.
d. sq. secundum :
HESSE Matth. VII p. 19 : multa p-it Matthaeus secundum ordinem historiae.
e. sq. enunt. obi. c. quod. f. sq. enunt. obi. c. quin.
II. confunditur c. voce
1. dimittendi :
CodVit p. 197 (a. 1409) : rex et regnum eius Polonie ... in mansuetudine mentis iniurias has ... p-serunt, ipsas in nihilum redigentes.
2. permittendi:
ArLit I p. 11 (a. 1480) : magister Bartholomaeus a praepositione p-atur in istum ordinem, qui... incipiebat a magistro Nicolao ... quo ordine expleto ... magister Bartholomaeus non tenebitur praepositare.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)