Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PRAESERVO

Gramatyka
  • Formypraeservo, preservo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • ustrzec,uchronić, zapobiec,zabezpieczyć,zachować
    • α. iur.
    • β. + a quo Deus praeservet:
    • γ. + aliquem in aliqua re zachować przy czymś, tj.w posiadaniu określonych uprawnień
    • a. abs.
    • b.
    • c.
    • d.
    • e.
    • f.
    • g.
    • h.

Pełne hasło

PRAESERVO s. PRESERVO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • L.
  • K.
  • O.
ustrzec,uchronić, zapobiec,zabezpieczyć,zachować; praemunire, conservare, servare
NIC. POL. p. 140 : predicte pillule ... ab omni infirmitate p-ant.
Ib. p. 144 : serpens ... comestus ab omni lepra futura p-at.
Ita saepissime.
N.
α. iur.
KodWp III p. 236 (a. 1364) : promittentes ... ab omnibus impedimentis ... indempnem eum totaliter et sine perturbacione aliqua p-re.
KsgŁawKr p. 19 (a. 1367) : si praedictus H. in eadem hereditate sibi deperiret, extunc ... promiserunt eundem H. indempnem p-re.
Ita saepius.
β. locut. a quo Deus praeservet:
StPPP II p. 717 (a. 1466) : si Venczeslaus, a quo Deus p-et, esset capitosus vel rebellis ... domine Barbare.
γ. locut. aliquem in aliqua re zachować przy czymś, tj.w posiadaniu określonych uprawnień; permittere,ut aliquis aliquo iure utatur
KodMp IV p. 354 (a. 1440) : regni bona et possessiones in libero et inobligato ordine et statu ... p-amus.
StPPP VI p. 86 (a. 1515) : ipsam in pleno honore p-ndo.
Constr.
a. abs.
THOM. Med. p. 340 : p-ndus vitaverit que vitanda sunt.
MatFil VI (XVII) p. 215 (saec. XV in.) : operatio medicinalis ... quaedam p-ns.
b. sq. dupl. acc. , cf. et
KsgŁawKr p. 197 (a. 1392) : eundem indempnem ... p-re.
Ita saepius.
c. sq. abl.
CodEp I 2, p. 46 (a. 1448) : p-tus est ... intercessione beatae Barbarae.
CantMAe nr. 92 v. 2a, 4 (ante a. 1532) : peregrina sordis nota Te Christus p-vit.
Ita saepius.
d. sq. ab, cf. et 6 et saepissime.
e. sq. contra:
MATTH. Lect. II p. 3 : in lucerna lumen ... contra ventum ab exstinctione p-atur.
f. sq. in c. abl.
ArPrawn I p. 222 (saec. XV) : in vita vos p-ent.
g. sq. pro :
DokMp VIII p. 243 (a. 1442) : pro honore nostro p-ntes.
h. sq. sine, cf.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)