- F.
- Th. (rec.),
- Bl.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- H.
- Ha.
- N.
- K.
- O.
I.
osobiście,we własnej osobie;
praesens, coram, per se
IurMas I p. 4 (a. 1238) : precepimus iuramenta nobis p-r exhiberi.
DyplMog p. 18 (a. 1250) : ipso abbate p-r assistente.Ita vulgo. Glossa Pol.
KsgZPozn p. 260 (a. 1403) : ministerialis ... recognovit, quod ipsum citavit in curia domini regis wlgariter «na podworzu» p-r wlgariter «obliczne».
Syn.
personaliter (
*KodWp III
p. 398, a.
1373
;
ArHist V
p. 112, a.
1453).
Iuncturae verbales potiores
(alicui rei) adesse (
Lites II
p. 183,
a. 1343
;
KodWp VI
p. 192, a.
1356)
, interesse
(
ib. II
p. 49, a.
1291
;
PommUrk V
p. 449, a.
1319
;et saepius); accedere (
DokMp VIII
p. 378,
a. 1398)
, assistere (
et
IurMas I
p. 253,
a. 1329
et saepius),astare (
ArPrawn X
p. 385,
a. 1413)
; constitui (
KodKKr I
p. 185, a.
1328
;
PrzywKr
p. 8, a.
1364
et passim),esse (
ARect II
p. 21, a.
1537),
sim.
II.
teraz, obecnie; nunc, in
praesenti
GALL p. 115, 6 : ista suo loco recitanda p-r sub silencio contegamus.
LhnUrk I p. 134 (a. 1331) : renunciantes ... iuri, proprietati et dominio, que nobis ... huc usque competiverunt, competunt p-r aut competere poterunt in futuro.Ita saepius.
III.
phil.
obecnościowo, przez obecność rzeczywistą; praesentia vera
MARTIN. OP. Serm. p. 407 nlb. : ubique est Deus p-r et potentialiter et essentialiter.
GOST. Th. fol. e IIb : primum principium ... est per omnia diffusum essentialiter, p-r, potentialiter, sicut et esse.
Ib.fol. i IIIa : aliquid est in loco dupliciter: uno modo dimensionaliter et circumscriptiue ... alio modo ... p-r et diffinitiue.
WROCŁ. EpitConcl fol. h IIb : Deus est in omnibus p-r, quia assistit omni creature eam illuminando, vel p-r id est noticia simplicis apprehensionis, vel p-r per operationem cooperatur omnibus rebus.
Id. Epit. fol. e IVb: nihil habemus de tempore nisi nunc: ... intelligitur assignatiue et p-r quia nihil pro presenti tempore potest assignari nisi nunc.
IV.
naocznie, rzeczywiście, znajdując się tutaj, obecnie, pod ręką; evidenter, coram,(tamquam)
praesentem (praesens)
VITELO Epist. p. 5 : quae viderunt prophetae p-r, non vident et sciunt ipsa non fuisse prius.
Ib. p. 11 : tales inamorati se credunt amata p-r videre.
MATTH. Serm. I p. 80 : fides ... non ... erat de Christo apud discipulos, quando Eum p-r videbant.Ita saepe.