- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- A.
- H.
- N.
- O.
I.
przedkładać, woleć, wyżej stawiać, bardziej cenić;
praeferre, malle, maiorem vel maioris momenti ducere.
Constr.
sq. dat.
II.
1.
aliquid
przed czymś (z przodu, na początku, w pierwszej kolejności) stawiać, kłaść,
umieszczać (zwł. na
piśmie); praemittere, ante, primo vel priore loco ponere (praec. in
scriptis).
Praec.
a.
oculis
vel
in conspectu alicuius
stawiać
coś przed oczami; opponere, ante oculos
ponere
ChrMp p. 60 : Mezko ... p-it insuper Casimiri oculis senectutis tremule defectus.
KodPol I p. 78 (a. 1257) : nos Boleslaus ... semper p-ntes Deum in conspectu nostro.Ita saepius.
b.
pass.
(in alicuius congressum)
stanąć do walki, podjąć się walki; certamen
inire, subire
KADŁUB.(Pl) p. 10 : uos in monstri necem armari conuenit, uos in eius congressum p-i addecet, non exponi.
c.
de
cantico
fere i.q. śpiewać na początku; in initio canere
ŁASKI ComPriv fol. VIb : «Bogurodzijcza» ... quod canticum ... initiis bellorum in regno Polonie p-i consueuit.
d.
gram.
α.
vox praeposita
przyimek; praepositio
GŁOG. Alex. I fol. H VIIa : voces p-te nequeunt sine casibus esse, si careant illis debent aduerbia dici.Cf.
id. Don. fol. S IVb: voces p-te nequeunt sine casibus esse, si careant illis debent adverbia dici.Cf. PRAEPOSITIO II 1.
β.
praeposita,,
-ae
f.
przedrostek;
praeverbium
GŁOG. Alex. I fol. C IIIa : ‘di-’ est praepositio inseparabilis ... vnde ‘di-’ sit p-ta.Cf. PRAEPOSITIO II 2.
2.
aliquem
stawiać na
czele, stawiać nad kimś, powierzać dowódz
two; praepositum facere, praeficere, principalem locum alicui committere.
Constr.
ad I - II:
a.
abs.
b.
sq.
dat.
c.
sq.
abl.
d.
sq.
ad. e.
sq.
de :
Dogiel IV p. 258 (a. 1529) : primum de limitibus ... p-ndum censuimus.f. sq. in c. acc. g. sq. in c. abl. h. sq. pro:
DŁUG. Hist. V p. 663 : Fridericus ... comitem Haug ... cum quinque millibus pugnatorum pro defensione Viennae p-suit.i. sq. secundum:
GŁOG. Alex. II fol. i VIIIa : ‘me oportet crescere’ ... iste accusativus ‘me’ secundum vocem p-itur huic verbo ‘oportet’.
III.
przedkładać, przedstawiać (zwł. w słowach); proponere, exponere
(praec. verbis).
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
dat.
ArHist V p. 244 (a. 1332) : bonorum operum, que agonizanti homini p-untur.c. sq. in c. abl.
IV.
singularia
1.
zastawiać, oddawać w zastaw;
pignerare
KodWp III p. 14 (a. 1351) : medietatem advocacie nostre ... domino ... abbati ... obligavimus seu p-suimus in viginti sex marcis grossorum infra quinque annos.
2.
przekładać na później, odraczać; postponere,
differre
AGZ XIV p. 348 (a. 1452) : domini ... iudicio residentes omnes terminos ... usque ad diem hodiernam p-erunt alias «przeloszyli» per octo septimanas.
Ib. p. 420 (a. 1454) : vicecapitaneus ... omnes terminos ... p-uit tercia die ... post ipsius adventum.
3.
iur.
lotationem pretio
wygrać, przelicytować;
maiore pretio dato tutelam puerorum
obtinere
AGZ XVIII p. 419 (a. 1498) : patruus pueri sui lotacionem precio p-suit ipsamque matrem lotacione p-ta circa tutoriam remansimus.Ad rem cf. Dąbkowski, Prawo Prywatne I 495.