- F.
- Th. (praegnas),
- Bl.
- S.
- B.
- L. O
JusPol p. 296 (a. 1456) : reipublicae arduissima ac praegnantissima necessitate.]
I.
propr.
(de animantibus) ciężarny,
brzemienny; gravidus,
impraegnatus.
Item
subst. f.
kobieta brzemienna;
mulier
gravida.
N.
meton.
α.
rosa
de BVMaria
CantMAe I nr. 16, v. 6b (saec. XIV in.) : gaude, rosa p-ns, cuius lacte celo regnans hic in terris nascitur.
β.
natura :
DŁUG. Hist. II p. 181 (= III p. 202 ed.nov.) : cui magistro Vincendo Kadlubkonis naturae p-is dives et foecundus uterus praeclarum ingenium contulerat.
II.
transl.
1.
(de rebus) pełen, napełniony, zasobny, obfitujący ]w coś;
plenus, impletus, abundans.
Glossa
Pol.
RFil XXIV p. 60 (saec. XV in.) : qui est p-s, «pelni» bona intencione.
Constr.
a. abs.
b. sq.
abl.
2.
wielki, ciężki, ważny, poważny, ważki, doniosły;
gravis, magnu
s
,grandis, magni momenti
StPPP X p. 94 : nostra p-nte necessitate mandante aput N. ... ducentos florenos ... in mutuum recepimus.
CodEp II p. 315 (a. 1433) : cum factum legacionis ipsorum sit arduum atque p-ns.Ita saepissime.
Dicitur praec. de
necessitate (
et saepe
) et de negotio (
AKapSąd I
p. 424, a.
1456
et saepius); item de
causa (
AKapSąd I
p. 44, a.
1436
et saepius), litteris (
SSrSil IX
p. 120, a.
1465)
, materia (
WŁODK. ScrSel I
p. 144
)
, ratione (
Tom. XIII
p. 102, a.
1531),
sim.
Syn.
et iuxta posita
arduus
(
et saepius
), gravis (
KodUJ II
p. 167, a.
1456
et saepius), magnus (
IurMas I
p. 191, a.
1458)
, urgens (
DokKKr II
p. 399, a.
1443
et saepius).
Occ.
iur.
ius locatum
sensu incerto
DecrICC I p. 494 (a. 1479) : ex quo actor interfectum ... filiastrum suum penes se tribus diebus conservavit nec reus in recenti facto captus est nec in iure p-e locato vel in facto manifesto captus nec proclamatus est, sed est causa pernoctata, etc.