- F.
- G.
- Bl.
- S.
- L.
- A.
- N.
I.
1.
punkt obrotu
osi niebieskiej, biegun; vertex, extrema pars
axis, quo caelum
vertitur.
Distinguitur
a. antarcticus (meridianus).
b.
arcticus (arctous, septentrionalis)
Mały Wóz;
Arctos.
N.
glossam
RFil XXIII p. 306 (a. 1444) : p-us arcticus «voz ... na polnoczy».
c.
horizontis:
VITELO Persp. IV p. 124 : zenith capitis videntis est p-us horizontis.
2.
in imagine:
okolica; regio
IO. VISL. p. 166, v. 34 : iam iam Terpsichore Pauli famata poetae fulgurat occiduo, vesper ut ipse p-o, sicut ad extremos pelagi migravit Iberos.
N.
sensu incerto: Polska?
Polonia?
NIC. LYR. p. 160, v. 20 : gratus natus claruit ... novus rex p-i soli patrie, Wladislaus nomine.
3.
geom. biegun
koła, każdy punkt linii poprowadzonej prostopadle przez środek koła do jego powierzchni;
explicat
VITELO Persp.(U) I p. 215: p-um dicimus omnem punctum linee super superficiem circuli a centro orthogonaliter erecte.
Ib. p. 256 : omnes linee recte ducte a p-o ad periferiam sui circuli sunt equales.Ita ib. saepius.
II.
transl.
(sg. et pl. ) niebo jako sklepienie niebieskie i jako siedziba Boga i świętych;
caeli convexum
et Dei sanctorumque domicilium.
Dicitur v. gr.
poli(-orum) agmina (
PETR. GRUD.
p. 50, v. 17
),
altum (
*CodVit
p. 886, a.
1429),
arx (
NIC. POL.
p. 64, v. 325
), civis (i.e. sanctus
VINC.
in
CantMAe I nr. 5, v. 9b,
saec. XIII)
, contio (
CRIC.
p. 15
)
, gloria (
MPH I
p. 155, saec. XI
in.in)
, hierarchia (
CantMAe I nr. 39, v. la,
ante a. 1433),
ius ((
MARTIN OP. Marg. fol. h
6b
;
NIC. POL.
p. 68, v. 400
),
; lex (
SACR. Elucid.
fol. 34
)
, regina (
AH IV
p. 199,
saec. XV)
, regnum (
PETR. GRUD.
p. 71, v. 11
), rex (Petrus Wysz in
DŁUG.
Hist. III p. 535 = VI
p. 235
ed.nov.)
, sim.