Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PLURALITAS

Gramatyka
  • Formypluralitas
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -atis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • 1. phil.
    • 2. gram. gram. liczba mnoga
  • II.
    • 1. wielka liczba, mnogość
      • a.
      • b.
    • 2.
      • a. większość
      • b. większa liczba

Pełne hasło

PLURALITAS, -atis f.
  • F.
  • G. (rec.),
  • Bl.
  • S.
  • B.
  • L.
  • N.
  • K.
  • O.
I.
1. phil. wielość, ratio eius qui pluribus constat, plura continet
MatFil II p. 24 (saec. XIV) : in certis p-s non repugnat simplicissimae unitati.
Ib. X p. 195 (saec. XV in.in) : in separatis a materia non est ponenda p-s.
HESSE Quaest. p. 113 : omnis p-s habet reduci ad unitatem.
Ita saepius.
Opp.
unitas (ut supra et saepius).
N. theol.
Personarum Trinitatis Sanctae
MATTH. Serm. I p. 211 : Iudaei ... de p-e Personarum notitiam non habuerunt, quia ... mysterium Trinitatis nondum fuit revelatum.
WROCŁ. EpitConcl fol. a IVb : unitas essentiae et p-s Personarum.
2. gram. liczba mnoga; numerus pluralis
Gramm. p. 204 (saec. XV) : prolempsis est presumpcio p-is siue tocius preaccepcio et per partes seriatim explicacio.
ListMił p. 105 (a. 1450) : hij patres Ecclesiae multo compcius p-e vti nouissent quam moderni dictatores.
II.
1. wielka liczba, mnogość; numerus multus, multitudo.
a. de rebus
*KodWp I p. 95 (a. 1218) : clericos super p-e beneficiorum ... molestando.
VITELO Opt. p. 392 : nec ... p-s coniunctorum speculorum aliquid ualidum ... apportabit.
StSyn III p. 31 : p-s collectarum, que necessario dici debebant.
KomEkon p. 133 (a. 1414) : ciuitas est domorum p-s.
Ita saepius.
Iuncturae notabiliores
beneficiorum (cf. supra et saepius), officiorum ( Tom. V p. 338, a. 1521) , pulsuum campanae ( KodWp VIII p. 247, a. 1422) , vocum (supplex ib. p. 369, a. 1425), item phil. , v. gr. distinctionum ( STOB. Intr. fol. a Ib) , entium ( HESSE Quaest. p. 56 ) , generum ( AEG. Th. fol. A IIIb) , graduum substantialium ( BYSTRZ. Log. fol. n IIIb) , principiorum ( HESSE Quaest. p. 221 ) , sensuum ( WROCŁ. Dial. fol. L IIb et saepius), cett. Occ. pl.
JAC. PAR. RefEccl p. 44 : oportet ... eos Ecclesiae proceres fulcitos esse p-bus beneficiorum atque dignitatum.
b. de animantibus
KodMp II p. 106 (a. 1257) : ut ... inter cultores fidei ... carnis identitas, prolis p-s ... cresceret.
PommUrk IV p. 330 (a. 1308) : cum ... negocium arduum p-em tangens debeat plurimorum regimine ... regulari.
Ita saepius, v. gr. cleri ( CIOŁ. Lyr. p. 155 ) , familiae ( KodMp IV p. 336, a. 1439) , heredum ( IurMas I p. 24, a. 1359) , hominum ( KodWp X p. 122, a. 1438) , incolarum ( DokMp VII p. 25, a. 1419 et saepius), nationum ( KrMU p. 54,5, a. 1407 et saepius), plebis (devotae: KodKKr I p. 286, a. 1361).
Dicitur
infinita (iustorum: HESSE Matth.II p. 100 ).
Additur
in numero :
VITELO Epist. p. 17 : p-em ... in numero sub una specie et genere ipsorum daemonum familiares eorum ... nigromantici profitentur.
Opp.
paucitas ( MATTH. Serm. I p. 221 et saepius).
2.
a. większość; pars maior
ArHist XII 2, p. 285 (saec. XIV) : in quo conventu p-e vocum fuistis in priorem electus.
ArLit I p. 12 (a. 1429) : pronunciare debent sic electum collegiatum ex p-e votorum in cedulis concurrentium.
Ita saepius, praec. in formula (ex) votorum pluralitate (vel per votorum pluralitatem) v. gr. conc ludere ( ŹrWaw I p. 66, a. 1481 et saepius), eligere (cf. et saepius).
b. większa liczba; numerus maior
BYSTRZ. ParvLog fol. f IVa : particula precise ... debet capi ... solum prout excludit p-em vel diminutionem terminorum ... ad terminos ante positos.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)