Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PLENE

Gramatyka
  • Formyplene
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana
Znaczenia
  • I. + w pełni, zupełnie, całkowicie
    • a. theol.+ videre Deum
    • b. eccl.+ confiteri
    • c. iur.
      • α. sensu speciali: na całej powierzchni
      • β.
  • II. obszernie, dokładnie,wyczerpująco
  • III. obficie, hojnie
    • α. + plenius bardziej
    • β. + quam plene
  • IV. wyraźnie, jasno

Pełne hasło

PLENE adv.
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • A.
  • H. (comp.),
  • O.
I. w pełni, zupełnie, całkowicie; ad plenum, omnino, prorsus.
Iuxta posita
indemniter ( APozn I p. 105, a. 1444) , integre ( DokMp VIII p. 342, a. 1286 ; integraliter ib. I p. 25, a. 1307), plenarie ( ArPrawn II I p. 418, a. 1389 et saepius; plenariter: SSrSil VI p. 194, a. 1466).
N. formulam
plane et plene ( KodPol I p. 111, a. 1279 ; plene et plane: ArHist III p. 223, a. 1288).
Simili sensu superl.
VAdAnt p. 28,4: qui ... priorem uitam p-issime emendare uellent.
CodSil(M) I p. 330 (a. 1203) : quia pater noster ... hominibus ... claustri ... p-issime condonavit.
BreslUB p. 32 (a. 1267) : hec omnia ... ad octavas Epyphanie Domini p-issime persolventur.
Ita passim.
Item comp. sensu elativo
KodMp I p. 172 (a. 1288) : quam ... siluam damus et conferimus ... successoribus scolteti ... in eos omne ius et dominium ... p-ius transferentes.
PommUrk VI p. 89 (a. 1321) : nullum … recipiunt civem nisi cum nostra sit p-ius voluntate.
Ita saepius.
N. iuncturas
a. theol. videre Deum :
WROCŁ. EpitConl fol. VIb : Christus ante passionem secundum mentem p-e videbat Deum, quod est proprium animae.
b. eccl. confiteri :
MARTIN. OP. Marg. fol. r IIb : est verecundia p-e confitentis (
opp. semiconfitentis).
c. iur.
Lites II p. 104 (a. 1413) : testes ... non sufficienter et p-e probant probanda.
CracImpr p. 43 (a. 1503) : iuravit p-e est liber pronuntiatus.
Occ.
α. sensu speciali: na całej powierzchni; toto spatio
ŹrWaw VII p. 173 (a. 1538) : pannus viridis in parietibus duobus p-e et duobus semiplene.
β. c. negatione
DokMp I p. 67 (a. 1348) : agrum non p-e extirpatum.
RachJag p. 68 (a. 1390) : LXXI lapides sebi sunt distributa (sic ) non p-e infra duos annos.
SSrSil I p. 119 (a. 1482) : non p-e ad annum vivens.
II. obszernie, dokładnie,wyczerpująco; late, copiose, funditus, v. gr. cognoscere ( *CodSil(M) I p. 78, a. 1150) , informare ( Lites I p. 38, a. 1321 et saepius),item contineri scriptis ( KodMp I p. 83, a. 1264 et passim).
Iuxta posita
distincte ( AKapSąd I p. 27, a. 1417) , diserte ( DŁUG. Op. p. 7 ) .
III. obficie, hojnie; abundanter, large, copiose.
N.
α. comp. plenius bardziej; magis
*Dogiel IV p. 14 (a. 1243) : ut pro acquisitione ... Prussiae eo p-ius vester animus invalescat.
MARTIN. OP. Marg. fol. o IVa : mali qui ... in praesenti remunerantur, in futuro p-ius punientur.
β. locut. quam plene i. summo studio
PommUrk II p. 352 (a. 1277) : nos ... nostre saluti ... quam p-e prouidere volentes.
IV. wyraźnie, jasno; i. prorsus q. plane
KodMaz(K) p. 197 (a. 1219) : respondit plane quod uera essent ... et confessus est p-e quod uxor eius ... tenebat eas villas.
MARTIN. OP. Serm. p. 63 nlb.: solet affigi pueris carta ad asserem ut p-ius aspiciant.
Ita saepius.
Iuxta ponitur
lucide ( Lites I p. 443, a. 1334) , testanter ( CodEp III p. 57, a. 1451) .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)