- F.
- G.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- N.
- K.
- O.
[
abl.
sg.
pincerne :
KodWp III
p. 385
(a. 1372)
:
pincerne Calissiensi.
KodPol II
p. 323
(a. 1374)
:
Wszeborio pincerne.]
I.
1.
podczaszy,
sługa podający wino do stołu, piwniczy, szafarz;
pocillator, vini
dispensator.
Glossa
Pol.
RFil XXV p. 182 (saec. XV ex.ex) : p-a «podczasze».
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
gen.
personae, item rei,
v.
gr.
cellarii
(
RachJag
p. 173, a.
1393
;
ŹrWaw III
p. 179, a.
1524)
. c.
sq.
de :
ŹrWaw III p. 180 (a. 1524) : p-e de novo celario.
N.
aquaticus (
RachJag
p. 183, a.
1394).
Occ.
in imagine de BVMaria (
RFil XXIV
p. 69, a.
1415
:
p-a graciarum «ssyncarca»)
et Iesu Christo
(
HESSE Matth. II p. 18 : in Bethlehem erat nasciturus caelestis p-a, qui propinaret aquam gratiae).
2.
cześnik na dworze władcy lub dostojnika, w późniejszym średniowieczu urzędnik
ziemski lub królewski;
cellae vinariae in aula principis vel potentioris cuiusdam viri curator,
exeunte m. ae.
magistratus regius vel terrestris, qui dicebatur
GALL p. 45,5 : erat ... Meczslauus nomine, p-a patris ... Meschonis et minister.
KodPol I p. 24 (a. 1221) : Swanthoslaus p-a ducis Conradi.
KodKKr I p. 18 (a. 1224) : Strezco p-a ducis.Ita vulgo. Additur
a.
gen.
personae,
v.
gr. ducis (cf.
et 29),
episcopi (
ŹrWaw III
p. 179, a.
1524)
, reginae (
StPPP VIII
p. 205, a.
1387
;
ArPrawn X
p. 3, a.
1392
et saepius), regis (
DokMp VI
p. 143, a.
1424
;
ArPrawn I
p. 205, saec.
XV
et saepius).
Item
curiae episcopalis (
AKapSąd III
p. 13, a.
1458)
, civitatis (
KsgRWar
p. 189, a.
1504)
, terrae Cracoviensis (
CRIC.
p. 285
)
, Masoviae (
IurMas I
p. 4, a.
1238).
b.
adi.
generalis (mensae regiae:
DokMp VII
p. 80, a.
1421)
, regalis (
ib. VI
p. 400, a.
1415)
, supremus (
ib. VII
p. 119,
a. 1423)
; praec.
loci,
v.
gr. Calisiensis (
Lites I p. 111, a.
1339
et saepius), Cracoviensis (
KodMp II
p. 37, a.
1227
et passim
saec. XIII-XV)
Gnesnensis (
DokWp
p. 351, a.
1289)
, Lanciciensis (
Śwink. p. 118, a.
1299)
, Posnaniensis (
KodWp II
p. 55, a.
1291).
N.
constr. sq.
II.
1.
karczmarz, szynkarz;
tabernarius, caupo
SchlUrk p. 567 (a. 1350) : ut ... tabernae construerentur, in eisdemque opus p-ae et tabernatoris exerceretur.
KsgKaz p. 55 (a. 1375) : acquisiverunt ius civile ... Michael de Wratislavia p-a.
KrMU p. 59,39 (saec. XV in.) : cohabitant ... comuniter in hospiciis, ubi rixantur cum mulieribus, p-is aut hospitibus suis.Ita saepissime. Additur gen. cerevisiae : ARect I p. 232, a. 1486 et saepius), medonis (sc. qui medonem i. hydromeli conficit RachKról p. 109, a. 1476 ; cf.
ib. p. 172, a. 1477 : Bogdan «myodowarzecz»).
N.
fraternitas p-arum :
DŁUG. LibBen II p. 14 : fraternitas p-arum solvit plebano ... novem grossos ratione missae.
2.
a.
karczmarka, szynkarka; copa
KsgKaz p. 452 (a. 1399) : Margaretha p-a apud Bewmil acquisivit ius civile.
ZabDziej III p. 310 (a. 1494) : Barbare p-e mulieris cum Pancracio in causa disceptacionis.
b.
żona cześnika lub podczaszego; uxor pincernae
(supra 12)
RotGniezn p. 85 (a. 1397) : rotha domine p-e de Czrekquicza ... nota quod domina p-a ... habet terminum ... cum Vito.
3.
singulare: szynk, karczma; caupona,
taberna
JAC. PAR. RefEccl p. 94 : iumentis, agris, allodiis, molendinis, p-is ... esset intendendum.