Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PERROGO

Gramatyka
  • Formyperrogo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • I.
    • 1. iur. iur. przepraszać, przejednać, prosić o wybaczenie
    • 2. prosić, uprosić
  • II.
    • 1. przepraszać za coś,odwoływać coś
    • 2. + terminumprzekładać, przenosić
    • 3. + perrogatum est ułożono się, umówiono się

Pełne hasło

PERROGO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
I. aliquem
1. iur. przepraszać, przejednać, prosić o wybaczenie; conciliare, ad concordiam ineundam adducere, veniam petere, deprecari
AGZ XIV p. 464 (a. 1455) : Iohannes ... Clymkoni ... satisfecit pro eius vulneribus ... et veniam fecit sibi Clymkoni et eum p-vit cum nobilibus fidedignis.
Ib. XIII p. 432 (a. 1464) : Iudeus ... dedit se domino ad graciam ... pro penaque ... Raphaelem p-vit, quam sue generositati sucumbuerat.
Ita saepius.
N. refl. et pass.
przeprosić się, pogodzić się; in veniam cum aliquo reverti, reconciliari
AGZ XIV p. 238 (a. 1447) : cum ... partibus est concordatus ... et... partes mutuo p-ti sunt et manus dederunt.
AKapSąd II p. 589 (a. 1466) : sint ipsis amici boni et quod se mutuo p-ent et ipsis veniam faciant.
Simili sensu
unus alterum ( AGZ XIII p. 528, a. 1466 ; alium: APozn II p. 78, a. 1479) , se invicem ( AKapSąd II p. 660, a. 1491 et saepius).
Praec.
zaspokoić czyjeś pretensje, zadośćuczynić komuś; postulatis alicuius satisfacere
TPaw IV p. 65 (a. 1399) : Virchoslaus ... p-vit omnes dominos a culpa, nisi que ad regem pertinet, hoc non p-vit, tunc debet p-re in duabus septimanis.
KsgCzer p. 12 (a. 1408) : Stanislaus heres ... fideiussit suum kmethonem ... pro ipsius culpis, quia domino judici debet satisfacere idem Mathias, quomodo ipsum p-erit pro ipsius culpis.
StPPP VII p. 315 (a. 1421) : debet p-re (ed. perrigare) dominum ... pro penis scilicet pro media septima marca.
Ita saepius.
Constr.
a. sq. ab, cf. supra 17. b. sq. cum, cf. supra 1 et saepius. c. sq. pro, cf. supra 20 et 23 et saepius.
2. prosić, uprosić; erogare, rogare
AKapSąd II p. 106 (a. 1437) : domini... debent eum p-re, ut... plebanus dimittat et parcat omnes iniurias et offensas sibi ... illatas.
AGZ XIV p. 183 (a. 1445) : iste ... me non expedivit sicut malus et infidelis homo ... ideo iam cum matre mea et fratre ... p—vi dominum palatinum et fecit michi faworem in isto.
II. aliquid
1. przepraszać za coś,odwoływać coś; deprecari, revocare
ARect I p. 307 (a. 1491) : magister Nicolaus ... omnes infamationes ... contra ... baccalarium ... factas reconciliat, p-at et reclamat.
2. terminum przekładać, przenosić; i.q. prorogare, differre
KsgGrWp II p. 178 (a. 1399) : quando ... debuit ... non paruit, sed per alium terminum secundarium p-vit, dicens quod esset famulus in negotiis regalibus.
3. perrogatum est ułożono się, umówiono się; condictum est, communi consensu constitutum est
AGZ XI p. 70 (a. 1432) : tam diu debet in captivacione manere, quousque ... capitaneo dabit tres marcas prout est p-tum.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)