Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PATRUELIS

Gramatyka
  • Formypatruelis, patrualis, patruellis, , patruelis, patruelia
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -e -is -ium
  • Część mowyprzymiotnik
  • Rodzajmęskiżeńskimęskinijaki
Znaczenia
  • I.
    • 1. + frater, soror stryjeczny (brat), stryjeczna (siostra)
      • a. + gener
      • b. + paterstryj
      • c. + patruus stryjeczny brat ojca?
    • 2. (de rebus) stryjowski, odziedziczony po stryju, należący do stryja
    • 1. brat stryjeczny, siostra stryjeczna
    • 2.
      • a. stryj
      • b. stryjenka, żona stryja
    • 3. bratanek
    • 4. tzw. stryjowizna, spadek po stryju

Pełne hasło

PATRUELIS s. PATRUALIS s. PATRUELLIS, -e
  • F.
  • Th.
  • S.
  • L.
  • H.
  • N.
  • O.
[abl. sq. patruele : KodPol I p. 43 (a. 1239) : a fratre suo patruele. abl. pl. patruelis: StPPP IX p. 19 (a. 1420) : a suis duobus fratribus patruelis.]
I. adi.
1. (de hominibus) frater, soror stryjeczny (brat), stryjeczna (siostra); patrui filius vel filia. Glossa Pol.
AGZ XVIII p. 555 (a. 1502) : post ... fratrem et sororem eius ex p-bus, alias «stricznych».
Additur
germanus ( PrPol p. 117, a. 1398 et saepissime), uterinus ( StPPP VII p. 302, a. 1416 et saepius).
N. singularia
a. gener sensu subobscuro
RotGniezn p. 263 (a. 1443) : testes honeste virginis Anne ... quos ducit contra nobilem Martinum ... quartus testis Jarotha Wilcowysky; sed expressit, quia est gener suus p-is.
b. pater stryj; patruus
PrPol p. 108 (a. 1411) : tenetur restituere filium uxoris sue Stanislao patri p-i cum bonis et possessionibus.
c. patruus stryjeczny brat ojca? patris frater patmelis?
ArHist VIII p. 468 (a. 1415) : Mathias ... contra Johannem ... per iuramenta et sustentacionem litere Petri sui patrui p-is germani.
StPPP II p. 886 (a. 1493) : voluit probare, si necesse fuerit, super propinquitate sua, tamquam post manum mortuam prole carentem, post patruum p-em germanum.
2. (de rebus) stryjowski, odziedziczony po stryju, należący do stryja; ad patruum pertinens, a patruo hereditate acceptus.
Dicitur v. gr. de
bonis ( DŁUG. Reg. II p. 296, a. 1464) , parte hereditatis ( StPPP II p. 132, a. 1402 et saepius), pecunia ( KsgPrzem II p. 35, a. 1447) , successione ( KodWp II p. 25, a. 1290 et saepius). Π. subst.
1. patruelis,, -is m. et f. brat stryjeczny, siostra stryjeczna; patrui filius vel filia. Glossa Pol.
GLcerv p. 668 : p-es «stryieczni bracia».
2.
a. m. stryj; patruus
CALLIM. Hist. p. 72 : Frederico ... paruulum suum ... commendauit, qui tanquam p-is curam postumi ... suscepit.
b. f. stryjenka, żona stryja; patrui uxor
AGZ XIII p. 254 (a. 1448) : obligavit ... Beate ... p-i vulgariter «stryney swey».
3. m. bratanek; fratris filius
ChrOl p. 314 : Zamborius patruus ... Mistwugii ... persecucione sui p-is domini Mystwugii ... fugit de terra.
StPPP XI p. 208 (a. 1445) : Ian ... acquisivit iure, quod ipse est tutor p-ium ... Symonis et Mathie; Symon ... commisit Iohanni ... patruo suo bona sua patemalia.
4. patruelia,, -ium n. tzw. stryjowizna, spadek po stryju; bona a patruo hereditate accepta
AGZ XVI p. 142 (a. 1478) : pro ... porcione p-ium alias «strykovysny».
Ib. XIX p. 77 (a. 1489) : paternalium et maternalium et p-ium alias «stryovyszna» ... divisionem.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)