- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- H.
- Ha.
- N.
- O.
I.
adi.
A.
1.
równy, jednakowy, taki sam; aequalis, idem,
aequus, similis.
N.
fere i. q. stały,
niezmienny; constans
CRIC. p. 59, v. 45 : omnia corde p-i vultuque ferebat eodem.
Constr.
a. abs. b. sq.
gen. c. sq.
dat. d.
sq.
cum. e. sq. in c.
abl. f.
sq.
inter.
Locut.
α.
par est (aliquid facere)
jest rzeczą godną, słuszną, stosowną; dignum, aptum est, decet.
β.
pari Marte pugnare
walczyć z równym szczęściem;
i. q. aequa fortuna favente
DŁUG. Hist. IV p. 97 : utroque exercitu ... atroci p-ique Marte ... pugnabatur.
γ.
ceteris paribus
przy równości innych warunków; aliis
condicionibus similibus
HESSE Matth. IV p. 228 : maiores paenas patiuntur - ceteris p-bus - Iudaei damnati quam pagani.
Ib. p. 229 : similiter Christiani - ceteris p-bus - magis punientur quam Iudaei vel pagani.Ita saepius,
δ.
iur.
pari manu
pod wspólną odpowiedzialnością; communi periculo
PommUrk II p. 291 (a. 1274) : pro ista ... summma cum communi et p-i manu fideiusserunt.
KodWp VI p. 115 (a. 1327) : bona sponte, sano prehabito consilio et p-i manu voluntateque libera precedente.
CodSil II p. 152 (a. 1352) : promittimus ... manu p-i sepedicta bona ... nunquam arrestare.
ε.
pari modo (parimodo)
jednakowo, na równi, tak samo; aeque, ex
aequo, eodem modo, cf. supra VI 414 5 sqq.
Simili sensu
pari passu (paripassu), paribus passibus et pari processu,
ratione, sorte, vice cf.
s.
v
.v.
Item
ad paria :
NIC. BŁ. Serm. II p. 103 : ecce mirabilis modus reconciliationis tanti Domini, qui vult quasi ad p-a iudicari cum homine, servo suo.Etiam de pari :
*KodMaz(K) p. 425 (a. 1237) : cum nequeat ... de p-i contendere cum eisdem.
MARTIN. OP. Serm. p. 277 nlb. : non vult Deus ut minister in labore ipsum antecedat vel de p-i secum currat, sed sequatur Ipsum.
DŁUG. Hist. I p. 216 : monachum ... cum Falkemberg de p-i litem et improperium conserturum.
2.
parzysty; qui
in duas partes aequas
dividi potest.
N.
mus. o
tonach skali diatonicznej; de tonis
scalae diatonicae
SZYDL. p. 46 : toni p-es ... sunt quatuor in numero: secundus, quartus, sextus, octavus: eciam fere ab omnibus musicis his nominibus appellantur ... plagalis, subiugalis, discipulus, filius, servus, minor frater etc.
Ib. p. 47 : quilibet tonus sive par sive impar, aliam et aliam habet denominacionem.Ita saepius ap. auctores mus.
3.
zgodny, jednomyślny;
concors, unanimis, consonus
KodPol I p. 30 (a. 1227) : communi consilio et p-i consensu fratrum canonicorum ... ecclesiam ... fratribus Ordinis Predicatorum contuli.
KodWp I p. 220 (a. 1247) : nos ... dux Polonie una cum ... matre nostra... communi consensu et p-i voto contulimus ... fratribus ... villam.Ita saepissime.
Dicitur etiam
pari assensu (
KodMp IV
p. 263, a.
1431)
vel voluntate (
ib. III
p. 20, a.
1336)
; item pari voce (
StPPP IX
p. 64,
a. 1467).
B.
odpowiedni, odpowiadający, mogący sprostać czemuś;
aequabilis, congruus, aptus.
II.
subst.
[
indecl.
KsgKaz p. 179 (a. 1386) : II par caligarum.
Zsig. p. 67 (a. 1500) : pro uno par cultellorum.Ita saepius. abl. sg. pare vel pari. abl. pl. pariis infra 24 pareis :
RachJag p. 205 (a. 1394) : pro VI pareis duplicibus dictis «hefftthliky» argenteis.]
1.
par,,
paris
m. et f.
ktoś równy drugiemu stanem, towarzysz(-ka), małżonek(-ka);
quilibet aequalis, comes,
socius, consors.
2.
par,,
paris
n.
a.
para, dwójka; duo,
bini (idem vel similes).
Constr.
sq.
gen. , v. gr.
calceorum, chirothecarum, ocrearum
sim.; item
sq.
gen.
vocis
Pol.
RachBon I p.72 : pro 8 pariis «sziekaczow».
b.
odpis, kopia (dokumentu); (litterarum publicarum)
exemplar descriptum (saec.
XV-XVI).