Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PANDO

Gramatyka
  • Formypando, passus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ere, pandi, passum -a, -um
  • Część mowy
Znaczenia
  • I.
    • 1. + comas, cornua, manus navem velis se alicuius aspectui aedificiis rozpoście rać, rozpinać, rozciągać, rozwijać, rozkładaćbyć zwróconym
    • 2.
  • II.
    • 1. otwierać, czynić dostępnym, udostępniać
    • 2. oznajmiać, wyjawiać, ujawniać, obwieszczać
  • ΙII.
    • 1. iur. iur. brać lub oddawać w zastaw
    • 2. + pendendi

Pełne hasło

PANDO, -ere, pandi, passum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • NGl.
[ inf. perf. pandidisse : AKap Sąd ΙΠ p. 270 (a. 1499) : negavit se pandidisse confessionem. ]
I.
1. rozpoście rać, rozpinać, rozciągać, rozwijać, rozkładać; porrigere, extendere, explicare, distendere , v. gr. comas, cornua, manus sim., item navem velis ( COPERN. OpM p. 112 ). Occ. α. se alicuius aspectui i.q. offerre
FormJ p. 70 : domini ... te p-as aspectui.
β. intrans, de aedificiis być zwróconym; spectare
SSrSil XVII p. 62 (a.1513) : maxima parte frontes p-unt in publicum, ne stillicidia pretereuntibus officiant.
2. part. perf. passus,, -a, -um , cf. s. v.
II.
1. otwierać, czynić dostępnym, udostępniać; aperire, recludere. Pass. stać otworem, być otwartym; patere.
2. oznajmiać, wyjawiać, ujawniać, obwieszczać; notum facere, explicare, patefacere.
Constr. ad 1-2:
a. sq. dat. (praec. personae). b. sq. abl. c. sq. ad:
CodEp IIΙ p. 605 (a. 1492) : consilium ... ad eorum damnum ... nemini p-am.
d. sq. ante:
JAC. PAR. Serm. fol. 96b : Christus ascendit iter p-ns ante eos.
e. sq. in c. acc.
MPH VI p. 591 (saec. XV) : secreta ... in eorum detrimentum nulli p-am.
StVic p. 407 (a. 1512) : secreta et consilia capituli ipsorum ... in dampnum et preiudicium eorum nulli p-am.
f. sq. per :
*DyplMog p. 109 (a. 1429) : studiis, per quae honorabilium bonorum notitia p-itur.
g. sq. pro :
Tom. I p. 78 (a. 1510) : rem ... pro istis victis p-o.
h. sq. quod:
PreussUB I 2, p. 297 (a. 1285) : p-re volumus tam praesentibus, quam futuris ... quod etc.
AKap Sąd Π p. 878 (a. 1480) : Margareta ... singula ...secretissima p-bat sibi Stephano ... quod proles fuit inter eos.
i. sq. ut :
KodLit p. 30 (a. 1323) : cupimus ... p-re velle universis ... ut etc.
CodVit p. 487 (a. 1420) : que circa nos sunt ... p-emus, ut non diffidat fidelitas vestra erga se ... flammam amoris nostri accendi.
k. sq. enunt. Interrog.
ΙII. singularia
1. iur. brać lub oddawać w zastaw; pignus capere vel pignori dare
GŁOG. Alex. I fol. P VIIb : p-re est etiam impignorare, scilicet in pignus dare seu recipere ... in trunco pando, quod pignora p-o, id est in curuo trunco manifesto et impignoro.
Cf. PANDATIO et PANDUM.
2. confunditur c. voce pendendi :
KsgMaz I p. 97 (a. 1409) : terminus p-it post ingressum serenissimi principis.
Ib. p. 108 (a. 1411) : terminus p-it ... in proximis terminis generalibus.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)