- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- L.
- K.
I.
1
. mowa, mówienie, zdolność mówienia, język; actio vel
facultas orandi, loquendi,dicendi,
sermo, dictio,eloquium, lingua.
Definitio
nes variae
GŁOG. Porph.
f
ol. 0 Ib : o-o est plurium vel multarum dictionum aggregatio.
Ib. suprao-o ... primo ... est obiectum monens auditum et inquantum vocaliter profertur et tunc dicitur o-o quasi oris ratio vel formatio ... secundo capitur o-o pro discreta et succesiua prolatione litterarum et sillabarum vel etiam dictionum discrete et distincte prolatarum.
BYSTRZ. Log. fol. x VIIb : o-o est vox sigriificatiua, cuius parcium est aliquid significativum separatim vt dictio.
WROCŁ. Dial. fol. A Vb : dicitur o-o quasi oris ratio vel modus, quia o-o vocalis formatur ore.
Constr.
abs. vel
sq. gen.
Gram.
partes orationis de octo generibus vocabulorum;
N.
principales et minus principales :
WROCŁ. Dial. fol. A Vb : partes o-is sunt duplices; principales sunt sine quibus non potest componi propositio cathegorica, vt sunt nomen et verbum ... minus principales sunt sine quibus potest componi propositio cathegorica, vt sunt adverbia, coniunctiones.
2.
sposób mówienia, styl;
modusdicendi,
elocutio, stilus.
N.
soluta et ligata i. prosa et carmen (
HumRef
p. 496, a.
1579)
.
II.
id quod orando profertur
1.
mowa, przemówienie, zwł. oficjalnie wygłoszone; sermo, contio apud aliquem sollemniter habita.
Distinguitur v. gr.
invitativa (
RFil XXIX
p. 42, a.
1492)
, laudativa(
ib.
p. 49, a.
1493).
2.
wypowiedź, powiedzenie, słowa, wyrażenie;
dictum(-a), locutio, enuntiatum,
pronuntiatio,sententia.
Praec.
gram. et
log.
t.t.
3.
singulare (gram.) wyraz, słowo, część mowy;
vox, vocabulum, pars orationis
Gramm. p. 198 (saec. XV) : omnis o-o casualis per accidens posita nec regitur, nec absolute ponitur, sed exigitur.Cf. Th. IX 2,880,41
4.
modlitwa; preces,
precatio, supplicatio.
Iuncturae verbales
selectae
α. orationem (Deo, ad Deum, pro aliquo (agere (
NIC. Bł. Serm.I
p. 266
),
celebrare (
ZABOR. Coel.
p. 5
),
deferre (
StPPP I
p. 377, a.
1279)
, dicere (
KodWp VI
p. 46, a.
1289
;
PommUrk III
p. 302, a.
1297),
; exhibere (
AGZ V
p. 180, a.
1455)
, explere (
StPPP II
p. 686,
a. 1464
;
DŁUG. Op.
p. 64
),
; exsequi (
KodMp IV
p. 104, a.
1406)
, facere (
PEREGR.
fol. 73a
;
PommUrk IV
p. 312, a.
1308
;et saepius), fundere (
PEREGR.
fol. 132b
;
MPH IV
p. 867, saec.
IX med.
;; effundere:
AConst
p. 162, a.
1279
; profundere:
DŁUG. Op.
p. 38
)
, mittere (
VAdAnt
p. 8
).
β. orationibus insistere (
AKapSąd III
p. 195, a.
1518)
, intendere (
KodMp IV
p. 223,
a. 1425)
, vacare (ib.
).
γ. in oratione consistere (
DŁUG. LibBen II
p. 269
).
δ. se orationi committere (
KADŁUB.
p. 111
)
, in orationem dare (
HERBORD
p. 172
)
, in oratione ponere
(
PEREGR.
fol. 24b
).
Distinguitur addito adi. , v.gr.
mentalis
cui
opp.
vocalis (
MPH IV
p. 892,
saec. XIV med.
;
KOMOR.
p. 336
)
;, secreta
(
MATTH. Dial.
fol. XCVIIIb
)
, generalis (
HESSE Matth. II
p. 213
:
o-o generalis non solum in verbis est, verum etiam in omnibus, quae in
obsequium nostri
conditoris fidei devotione geremus
(sim.; item addito
de :
DŁUG. Op. p. 142 : o-em ... de ... sancto Stanislao ... edidit).
Praec.
dominica
modlitwa Pańska, Ojcze nasz; Pater
noster.
Eodem sensu
dominicalis ((
DokListPł I
p. 102, a.
1402
;
AKapSąd III
p. 190, a.
1516).
;