Ogólne
Pełne hasło
Więcej

OBVENIO

Gramatyka
  • Formyobvenio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ire, -veni, -ventum
Znaczenia
  • I.
    • 1. nadarzać się, przytrafiać
    • 2. + obvenit zdarzać się, zachodzić, występowaćzdarza się
    • 3. + Th. a. de, b. in wpływać, przychodzić (o dochodach)
  • II.
    • 1. abstr.przypadać w udziale, dostawać się (w posiadanie)
    • 2. należeć się, przysługiwać
  • III. stawać na przeszkodzie, sprzeciwiać się, stawiać opór

Pełne hasło

OBVENIO, -ire, -veni, -ventum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • NGl.
  • L.
  • A.
I.
1. nadarzać się, przytrafiać; (alicui) accidere, occurrere. Praec. in malam partem, v. gr. de erroribus ( PrzMog p. 42 ) , incommodis ( CodSil XV p. 102, a. 1441) , iniuriis et gravaminibus ( CodEp III p. 396, a. 1492).
N. locut.
cum pernicie et iactura przynosić zgubę; perniciem afferre
MIECH. Chr. p. 187 : quibus principibus balnea cum pernicie et iactura o-erunt.
2. zdarzać się, zachodzić, występować; evenire, fieri, exsistere. Occ. przypadać; incidere
DŁUG. Hist. I p. 450 (=II p. 218 ed.nov.) : qui dies in sabbato o-erat.
Impers. obvenit zdarza się; accidit, contingit.
N. constr.
a. sq. nom. c. inf.
DŁUG. Op. p. 193 : quoties nomen gloriosissimum Iesus vel Maria o-bat proferri.
b. sq. ut :
BIEM p. 45, 13 : necesario inde o-et, ut aliquae ... lunationes ... sint dierum 30.
Cf. Th. IX 2,311,16 sqq.
3. wpływać, przychodzić (o dochodach); redire
KodMp II p. 90 (a. 1253) : de omnibus, que nomine pene uel satisfaccionis pro contumacia uel excessu de huiusmodi iudicijs o-uerint.
KodWp II p. 275 (a. 1309) : omnia ad nostram domum spectabunt quecumque in ipsa villa racione dominii potuerint o-re.
KodMp III p. 144 (a. 1341) : que de iuramentis o-unt, diuident per medium.
Cf. Th. IX 2,311,11 sqq. Indicatur unde a. sq. de, cf. et saepius. b. sq. in c. abl. , cf. supra 925,53 et
ŹrWaw I p. 21 (a. 1463) : pecunias ... tum de censibus, tum eciam in decimis o-ntes.
II.
1. przypadać w udziale, dostawać się (w posiadanie); obtingere. Praec. de bonis terrestribus, pecunia sim.: item de abstr. v. gr. de iustitia ( Tom. III p. 119, a. 1514) , victoria ( *ib. III p. 321, a. 1515).
N. sensu latius transl. de scholis
DŁUG. Op. p. 545 : neque tam feracia gymnasia neque splendidarum doctrinarum lumen regno Poloniae o-erat.
2. należeć się, przysługiwać; competere, deberi
AGZ XIX p. 360 (a. 1483) : omne ius ... quod ipsis ... competere, inservire et o-re videatur.
Visit. p. 221 (a. 1502) : onera inter vicinitatem mutue o-ntia.
ARect I p. 710 (a. 1528) : soluere tenebitur ... cantori ... partem pro tribus septimanis o-ntem.
N. constr. ad
1—2: indicatur cui a. sq. dat. b. sq. ad :
AKapSąd II p. 847 (a. 1525) : que decima de dictis prediis ab antiquo ad ecclesiam ... iure parochiali o-bat.
ArHist X p. 3 (a. 1534) : bona et proventus ... qui ... o-unt vel pertinent ad mensam episcopatus Wladislaviensis.
c. sq. inter, cf. Indicatur modus vel causa a. sq. abl. , v. gr. iure parochiali, cf. . b. sq. in c. acc.
KodWp I p. 323 (a. fere 1258) : que villae in concambium comiti Geroscio o-erunt.
Ib. V p. 359 (a. 1423) : canonicorum mortuorum obuenciones ... proueniant et o-ant atque cedant in commune.
c. sq. in c. abl. (et per) :
PommUrk VII p. 313 (a. 1329) : quidquid in omnibus o-ret in guerra et per guerram in spoliis.
d. sq. pro, cf.
III. stawać na przeszkodzie, sprzeciwiać się, stawiać opór; occurrere, opponi, impedire
PommUrk VII p. 93 (a. 1327) : possessores debere frui fructibus iuris patronatus ecclesie eiusdem, contradictione cuiuscumque hominis ... non o-nte.
*Theiner II p. 50 (a. 1447) : si ... contra archiepiscopum ... o-tum vel oppositum fuerit.
APozn II p. 171 (a. 1486) : huiusmodi periculis et dampnis ... consulere et obviare, o-re volentes.
Cf. Th. IX 2,310,44 sqq.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)