Ogólne
Pełne hasło
Więcej

OBOEDIO

Gramatyka
  • Formyoboedio, obaudio, obedio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ire, -ivi, -itum
Znaczenia
  • I. być posłusznym, słuchać, wypełniać czyjąś wolę
    • α. + inoboedientiam non oboedire
    • β. + termino stawić się w sądzie
    • γ. + ad oboediendum hominibus equitare udać się dokądś dla nakazania chłopom posłuszeństwa panu feudalnemu
  • II.
    • 1. usłyszeć, dowiedzieć się
    • 2. wysłuchać, przesłuchać, usłyszeć
    • 3. wysłuchać kogoś, spełnić czyjąś prośbę

Pełne hasło

OBOEDIO s. OBAUDIO s. OBEDIO, -ire, -ivi, -itum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • H.
  • K.
[pass. pro act. ArHist XII p. 298 (a. 1374) : quatinus vobis in omnibus ... obtemperant et obedientur. AGZ II p. 220 (a. 1476) : nulli tenebuntur obediri nisi plebano.]
I. być posłusznym, słuchać, wypełniać czyjąś wolę; parere, obsequi, obtemperare.
Constr. indicatur cui?
a. sq. dat. personae vel rei. b. sq. acc. personae. indicatur qua in re facienda a. sq. acc. b. sq. in c. abl.
HistTart p. 91 : dummodo per omnia eis o-at in preceptis.
ArHist XII p. 285 (saec. XIV) : quatenus ipso (i. ipsi ) tamquam patri in omnibus o-atis.
Ita saepissime. Cf. Th . IX 2,137,22 sqq. indicantur relationes aliae a. sq. cum :
AUnii p. 11 (a. 1386) : regi Poloniae ... cum omnibus nostris thesauris, hominibus, terris ... o-re.
b. sq. in c. abl.
KodPol I p. 27 (a. 1222) : homines ... non debent alicuj o-re in iudicio nisi abbati.
c . locut. adv. per omnia et
AAlex p. 261 (a. 1503) : campiductori ... per omnes o-ndum erit.
Ib. p. 337 : capitaneo ... obediatis et pareatis per omnia.
Locut.
α. per abundantiam inoboedientiam non oboedire :
KsgGrWp II p. 86 (a. 1398) : ego volo dicere domino regi tuam ... inobedienciam, qualem tu non o-is judicio regiali, sed rebellizas... judicio.
β. termino stawić się w sądzie; coram iudice parere
KsgMaz III p. 83 (a. 1435) : Marcissius ... stetit contra Martinum ... et ipse Martinus non stetit neque termino o-re curavit.
γ. ad oboediendum hominibus equitare udać się dokądś dla nakazania chłopom posłuszeństwa panu feudalnemu; ad nuntiandum, ut coloni domino feodali oboedientiam exhibeant (cf. supra 866,34
AGZ XIX p. 302 (a. 1482) : ministerialis, equites (con. hort. ) ... ad intromittendum et o-ndum hominibus domino capitaneo Haliciensi.
II.
1. usłyszeć, dowiedzieć się; audire, auribus percipere, intellegere
CodEp III p. 276 (a. 1477) : prout et nobis ex Prussia scribitur et itidem in Opyna Gora reyterasse o-vimus.
Cf. Th. VIII 2,138,2.
2. wysłuchać, przesłuchać, usłyszeć; exaudire, audire, auscultare (in iudicio)
DokLub p. 156 (a. 1375) : prout ab ... testibus publice o-tis percepimus.
3. wysłuchać kogoś, spełnić czyjąś prośbę; exaudire, audire, preces alicuius explere
Tom. III p. 75 (a. 1514) : jam aliquoties ... supplicavimus ejus sanctitati ... et non o-erat quidem ejus sanctitas preces nostras.
Ib. p. 368 (a. 1515) : supplico sacre maiestati vestre ut ... nos ambas feminas o-re velit.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)