Ogólne
Pełne hasło
Więcej

NUBILUM

Gramatyka
  • Formynubilum, indignationis
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -i
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. + sub nubilo sg. niebo zachmurzone, pogoda pochmurnaw pochmurny dzień
    • 2. pl. chmury
      • α.
      • β. + in nubilo mgliście, niewyraźnie
  • II. transl. gen.
    • 1. chmura, mgła, mrok
    • 2. chmura, mrok, zaćmienie
      • a. + oblivionis tenebrarum
      • b. oburzenie, gniew, złość

Pełne hasło

NUBILUM, -i n.
  • F.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
I. propr.
1. sg. niebo zachmurzone, pogoda pochmurna; caelum nubibus obductum. Occ. α. in imagine
NIC. BŁ Serm. III p. 41 : tristatur aliquis vestrum: veniat in cor Iesus ... et inde exortum nominis lumen n-um animae defugit, redit serenum.
β. sub nubilo w pochmurny dzień; sole nubibus obducto
COPERN. Rv p. 97(= p. 70 ed. nov.): clepsydrae inventae sunt ... ne etiam sub n-o lateret discretio temporis.
2. pl. chmury; nubes (apud poetas saec. XVI) .
Praec.
α. in imagine
HUSSOW. p. 30, v. 568 : proflantem bisontem ... fumosa ... n-a.
β. in nubilo mgliście, niewyraźnie; obscure, non perspicue
MARTIN. OP. Serm. p. 354 nlb. : praesentem Ecclesiam, quae Dominum speculatur, licet in n-o, quia in fidei speculo (alluditur ad Vlg. 1 Cor. 13,12 ).
II. (sq. gen. ) transl. et meton.
1. chmura, mgła, mrok; nubes, nebula, caligo, tenebrae, id quod mentem obnubilat
VAdAnt p. 59, 31: post tempta tionum n-a ... solito clarior eluxit, processit ergo ut lux splendens s. Adalbertus.
VINC. p. 263 : procul sint tenebre infidelitatis, pellatur ab oculis uestris omne n-um ambiguitatis.
CodEp I 1, p. 98 (a. 1438) : ambigimus, quin hoc suspicionis n-um poterit perdeleri.
Praec.
curae (maeroris, maestitiae, pressurae) zmartwienie, troska, niepokój; taedium, molestia, sollicitudo
CodSil V p. 150 (a. 1340) : Ecclesia ... ut... prioris mesticie n-um et pressure detergat, spe nate prolis consolari meretur.
CodEp I 1, p. 32 (a. 1409) : cuius declaratio de papa electon-um publici maeroris auferens cor meum ... serenavit.
CRIC. p. 74, v. 313 : coniux ... tua curarum ... depellet ... n-a et optata faciet te prole parentem.
2. chmura, mrok, zaćmienie; id quod mentis aciem hebetat, tenebrae
a. oblivionis (in arengis diplomatum)
KodKrak p. 1 (a. 1257) : res... ne obliuionis n-o seu calumpnia scrupulo nouercante ualeant offuscarj.
Ita saepe. Eodem sensu tenebrarum :
KodMp II p. 224 (a. 1312) : acta ... vt per successionem ... temporum, aliquo prorsus non obstante tenebrarum n-o pateant incorrupta.
b. indignationis oburzenie, gniew, złość; ira, indignatio
StCrac p. 52 (a. 1478) : cuius Dei tunc indignationis n-um ... ob nostra ... scelera infurnescit.
DŁUG. in
CodEp I 2, p. 110 (a. 1450) : si quod ex mea concepit peregrinatione indignationis vel molestiae n-um.
Ita saepe ap. DŁUG.
Eodem sensu
furoris
id. Hist. II p. 60 (=III p. 73 ed. nov.): in magnum furoris n-um excandescens.
Inde
nubilum nude positum: gniew; ira:
id. Op. p. 89 : ne in transgressionum suarum iustos reprehensores aliquo n-o concitentur.
Nescio an huc quoque pertineat: id. in
CodEp I 2, p. 102 (a. 1450) : amici quondam sui ... augent n-um et rumorem.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)