Ogólne
Pełne hasło
Więcej

NODULUS

Gramatyka
  • Formynodulus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -i
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. med.ozdobny guz, guzik, spinka
    • 2. paciorek różańca
    • 3. kutas
    • 4. cekin, blaszka służąca do ozdoby stroju
  • II. transl.
    • 1. kiełek
    • 2. cierń

Pełne hasło

NODULUS, -i m.
  • F.
  • G.
  • NGl.
  • B.
  • L.
  • K.
I. propr.
1. ozdobny guz, guzik, spinka; globulus ornatior ad constringendas vestes sim. aptus, fibula
KsgŁawKr p. 74 (a. 1371) : II gladios et VII n-os argenteos.
KsgKaz p. 269 (a. 1392) : pro n-o ad cappam ... dedimus XVII scotos.
Ib. p. 328 (a. 1394) : legavit n-os de duabus tunicis.
Ita saepissime usque ad saec. XVI med.
Praec.
argenteus ( supra36 ) deauratus ( AGZXVIII p.487, a. 1505 ; AAlex p. 545, a. 1506 et alibi). Glossae Pol.
AGZ XIII p. 46 (a. 1437) : pro sedecim n-is (ed. mod-) alias «pangwicz» (cf. KsgPrzem I p. 275, a. 1440; AGZ XVIII p. 487, a. 1505; KodKWil p. 717, a. 1506).
RFil XXII p. 322 (a. 1450) : n-i ... «afftky».
AGZ XVI p. 258 (a. 1495) : n-os alias «knaflyky» (cf. ib. p. 265, a. 1496).
2. paciorek różańca; orbiculus rosarii
AKapSąd II p. 692 (a. 1498) : Pater noster corallinum et burschtinum ... gestavit ... mulier circum dextram manum cum n-is argenteis deauratis.
CracArt II p. 598 (a. 1547) : legibula de almedino cum n-is seu intersticiis argenteis et pomo inaurato.
3. kutas; fimbria, cirrus
RachJag p. 187 (a. 1394) : ad parandos n-os ad dalmaticas.
InwKKr p. 7 : rosa aurea ... habens in vertice n-um alias «kutasik» brunaticum.
Wierzb. p. 176 : n-us, -i «strząpek».
4. cekin, blaszka służąca do ozdoby stroju; lamella rotunda ornandae vesti apta
CracArt II p. 601 (a. 1547) : cingulus argenteus inauratus in modum «schiski» formatos n-os alias «częthek»habens 14.
Constr. ad
1—3: a. abs. b. sq. ad cf. supra 6. c. sq. circa :
APozn I p. 11 (a. 1435) : cum ... n-is circa manicas parvis.
b. sq. de cf. supra 712,44 et
KodKWil I p. 58 (a. 1398) : n-i de gemmis... in clausura capse corporalis.
II. transl.
1. kiełek; germen
ŁASKI ComPriv fol. 224b : nemini licet segetes venando conculcare postquam se erexerint et in n-os se preparant ad culmum.
2. cierń; aculeus, spina
ListMił p. 68 (a. 1450) : nam culter, doloris n-us, gemitibus corripit precordium ferociter pungitiws.
Cf. NODULOSUS
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)