Ogólne
Pełne hasło
Więcej

NESCIO

Gramatyka
  • Formynescio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ire, -ivi, -itum
Znaczenia
  • I. niewiedzieć, być nieświadomym czegoś
    • 1. + nescitur nie wiadomo
    • 2. + nescio quis (quid, quomodo) ktoś (coś, jakoś)
    • 3. iur.+ aliquid super se nescire (e nie (przy)znać czegoś na się nie przyznać się do winy
  • II.
    • 1. nie znać
    • 2. nie umieć, nie potrafić, nie móc

Pełne hasło

NESCIO, -ire, -ivi, -itum
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • A.
  • L.
  • N.
I. niewiedzieć, być nieświadomym czegoś; ignorare, inscium, ignarum alicuius rei esse.
Praec.
1. impers. pass. nescitur nie wiadomo; notum non est, ignoratur.
2. nescio quis (quid, quomodo) ktoś (coś, jakoś); quidam (quoddam, quodam modo).
3. locut. iur. aliquid super se nescire (e Pol. nie (przy)znać czegoś na się vel sim.) nie przyznać się do winy; se sontem esse negare
KsgGrWp I p. 13 (a. 1386) : dixit reus: domini, n-vi hanc rem super se (i. me ), detis michi terminum ad respondendum.
Ib. II p. 9 (a. 1390) : tunc Vincencius reus dixit, quod hoc n-ret super se.
ArHist III p. 170 (a. 1411) : Martinus reus respondens dixit se n-isse super se, per istum modum: n-iui istam rem super me.
Cf. etiam ib. p. 245 (a. 1414)( et RotKon p. 471, a. 1420 ; StPPP IX p. 66, a. 1467).
Constr.
a. abs. b. sq. acc.
N. addito
propter :
StPPP VIII p. 308 (a. 1389) : nomen capellani n-imus propter recessum nuncii.
c. sq. de. d. sq. inf. e. sq. acc. c. inf. f. sq. enunt. interrog.
N. c.
si :
StPPP VIII p. 223 (a. 1387) : n-o si cum littera citant te.
AKapSąd III p. 77 (a. 1501) : n-it testis si sibi (i. ei, sc. mulieri ) commanet carnaliter plebanus.
Ita saepius. g. sq. enunt. obi. c. quia :
VAdAnt p. 12,11 : n-ns quia (i. quod ) mors eum proxima pulsat.
AKapSąd III p. 108 (a. 1506) : et ulterius n-it, quia (i. quoniam ) recessit.
h. sq. (locut. ) adv., v. gr. certitudinaliter ( AKapSąd III p. 106, a. 1506) , de certa scientia ( ib. p. 241, a. 1480) , pro vero ( Lites I p. 148, a. 1339).
II.
1. nie znać; non nosse.
N.
nie rozpoznać; non agnoscere
EBO p. 16 : pre oculis omnium iacens, veteribus rescellis codex exutus et novis decoratus induviis, n-itur.
2. nie umieć, nie potrafić, nie móc; facere ignorare, non posse.
Constr. ad 1—2
: a. abs. b. sq. acc. c. sq. inf.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)