Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MONSTRUM

Gramatyka
  • Formymonstrum
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -i
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I. niezwykłe zjawisko, dziw, cud
  • II.
    • 1. propr. propr. (de concr.) osobliwe stworzenie, dziwoląg, dziwadło,potwór
    • 2. abstr. meton. (de abstr.) coś dziwacznego, potwornego

Pełne hasło

MONSTRUM, -i n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NG
  • L
  • L.
  • A.
[ gen. pl. monstruorum : MARTIN. OP. Serm. p. 223 nlb. : propter monstruorum diuersitatem. Cf. Th. VIII 1446,31.]
I. niezwykłe zjawisko, dziw, cud; prodigium, res insolita, mirabilis, miraculum (saec. XV ex. —XVI).
II.
1. propr. (de concr.) osobliwe stworzenie, dziwoląg, dziwadło,potwór; portentum, animal deforme, monstruosum.
2. meton. (de abstr. ) coś dziwacznego, potwornego; aliquid monstruosum, deforme
KADŁUB. p. 169 : non minus pectoris m-a quam nemorum bestias studet Kazimirus domuisse.
Ib. p. 226 : cum omnia m-a vitiorum senex in se domuerit ... duo illi dominantur, scilicet ambicio et cupiditas.
Ita saepe, v. gr. dicuntur monstra divisionum (divisiones monstruosae DŁUG. Hist. I p. 227 = I p. 294 ed.nov. et ib. saepius), dogmatum ( Tom. XIV p. 520, a. 1532) , haereseos ( AKapSąd II p. 491, a. 1432 et saepius), odiorum ( DŁUG. Hist. IV p. 639 ) , vitiorum ( et CorpJP III p. 210, a. 1512).
N. constr. sq.
in c. abl.
JAC. PAR. RefEccl p. 111 : ratio deviat et sequitur m-um in actionibus.
Distinguitur
artificiale et naturale ( WROCŁ. Epit. fol. b 6b).
N. locut.
monstra alere knuć coś; aliquid machinari
Tom. III p. 115 (a. 1514) : certum est in spem imperatoris Ordinem Cruciferorum ac ipsum Magistrum m-a alere.
*Ib. XIII p. 315 (a. 1531) : Francorum rex—nescio quid m-i intus alat — vix ad futurum annum Italia abstinebit.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)