- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- A.
- L.
- N.
I.
A.
de loco
1.
długość; magnitudo
in longum extensa
(opp.
altitudo, latitudo).
Praec.
a.
de
concr.
(fundis
sim.). Glossa
Pol.
KodTyn p. 120 (a. 1354) : de extensione 1-is, quae vulgariter «dluz» nominatur (cf. DokMp V p. 88, a. 1409).
Locut adv.
α.
in longitudine, secundum
longitudinem
wzdłuż;
in strigam
KsgŁawKr p. 13 (a. 1376) : XIIII ulnas in 1-e de sua heredite ... resignavit.
DokMp I p. 377 (a. 1412) : sub ... fluvio secundum 1-em pro monte ... usque ad tres acervos lapidum.
AKapSąd II p. 333 (a. 1496) : assignavit ... aream ... in vicinatu ... ville ... in sinistra parte, in 1-e incipiendo a via.
β.
in longitudine latitudineque
wzdłuż i wszerz, w całej rozciągłości;
per totum spatium
KodKKr II p. 28 (a. 1367) : agriin 1-e et latitudine pro nobis exarantur.
KsgKaz p. 315 (a. 1394) : resignavit ... laneum ... cum omni 1-e latitudineque iure hereditario.
TPaw III p. 319 (a. 1394) : hereditatem ... eximet in 1-e et latitudine.
b.
astr.
t. t.
długość ekliptyczna, tj. odległość kątowa
ciała niebieskiego na
sferze niebieskiej od ekliptyki;
distantia stellae ab
ecliptica linea.
c.
(de statura hominum) wysokość, wzrost;
magnitudo, altitudo (saec. XV).
B.
1.
(de tempore et eis, quae in tempore fiunt)
rozciągłość, długie trwanie
czegoś; spatium longum.
Occ.
przewlekłość; mora
MPH VI p. 506 (saec. XV): audientes de miraculis ... non desperantes in 1-e et diversitate infimitatum, sed in fide ... firmati, fecerunt votum.Cf. . Th. VII 2,1630,57 sqq.
2.
iur.
przedawnienie, dawność; praescriptio,
certum quoddam tempus lege
praescriptum, certus quidam
temporis terminus, qui praeteriit
TPaw III p. 261 (a. 1393) : tenebitur respondere nulla antiquitate evadendo vel 1-e.
Ib. p. 448 (a. 1399) : pecunias exsolvere sub poena ... nulla 1-e «dawnoszczo» euadendo (cf. ib. IV p. 734).
II.
odległość;
distantia.
N. astr. t.
t.
longior et
propior
największe i najmniejsze oddalenie jakiegoś ciała niebieskiego od ziemi
tzw. apogeum
i.
perigeum; maxima et minima alicuius corporis
caelestis a terra distantia
ALBERT. p. 22 : declarat ... quid sit l-o longior et sic de aliis terminis tabulariorum.
Ib. p. 33 : secundum modum orbis ecentrici minor est motus apparens ad 1-em longiorem, id est ad augem et maior ad 1-em propriorem.Ita ib. saepius. Cf. AUX supra I 981,55 sqq.