Ogólne
Pełne hasło
Więcej

LICENTIO

Gramatyka
  • Formylicentio, licencio, licentiandus, licentiatus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum -i
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęskimęski
Znaczenia
  • I.
    • 1. udzielić zezwolenia, pozwolić, zezwolić
    • 2. nadać (na prawie lennym)
  • II.
    • 1. abstr.oddalić, wydalić, usunąć i. q. odpędzić
    • 2. odprawić, zezwolić na wyjazd
    • 3. + de servitio et abs.: zwolnić (ze służby, stanowiska), odprawić
  • III. + aliquem nadać stopień licencjata
    • α. ten, kto przystępuje do egzaminu na stopień licencjata
    • β.

Pełne hasło

LICENTIO s. LICENCIO, -are, -avi, -atum (licentia)
  • F. (rec.),
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • H.
  • N.
  • K.
[pass. pro act. , cf. infra 1406.1]
I.
1. udzielić zezwolenia, pozwolić, zezwolić; licenciam dare, concedere, permittere
PommUrk II p. 129 (a. 1265) : l-uimus eisdem monialibus ... ut quicquit de reditibus ... supercrescere possit sibi retinendi in subsidium editiciorum ... monasterii ... habeant facultatem.
Ib. p. 284 (a. 1274) : dedimus ... burgensibus ... facultatem piscandi ... cum minoribus retibus ... excepta sagena, quam eisdem non l-uimus.
Iuxta ponitur
auctorisare ( PommUrk VII p. 307, a. 1329).
Constr. Indicatur cui
a. sq. dat. , cf. Ita saepissime. b. sq. acc.
VKyng p. 689 : ut ludere l-rentur puellae.
SCARB. Glor. p. 127 : ne sacerdos alienam ovem ad confitendum nisi l-tam admittat (cf. ib. infra licentiam postulet et obtineat a proprio sacerdote).
Indicatur quid a. sq. gen. gerundii
PommUrk VII p. 341 (a. 1330) : emptoribus l-vimus ... competentem pontem faciendi et construendi.
b. sq. acc. , cf. et
PommUrk III p. 376 (a. 1299) : l-amus ... civibus in nostra merica ... usum lignorum iacencium.
c. sq. ad :
ACapOP I p. 43 (a. 1450) : praesidentes nostrae provinciae non de facili fratres l-ent ad manendum extra conventum.
d. sq. inf.
ArHist V p. 253 (a. 1332) : magistra, l-a michi ire ibi vel hoc facere.
Cf. e. sq. enunt. fin. , cf. et
KodMp II p. 183 (a. 1292) : l-amus ... villanis et sculteto, vt de sylua ... ligna ducant pro sua necessitate.
Occ. omisso obi.
CodSil X p. 81 (a. 1317) : si ... abbas alicui 1-ri voluerit, aliter non fiat, nisi pro honore suo.
2. nadać (na prawie lennym); concedere (iure feodali quod dicitur)
PommUrk VI p. 409 (a. 1303) : Eylardo et Iohanni dicta bona recte et racionabiliter sunt collata et 1-ta (cf. ib. p. 408 contulimus Eylardo et Iohanni ... XXVIII mansos ... ad ius vasallorum nostrorum).
II.
1. oddalić, wydalić, usunąć; removere, relegare
CracArt I p. 11 (a. 1375) : artifices l-ti ... ad annum et diem de civitate ... propter multas insolencias commissas.
Concl. p. 10 (a. 1449) : Georgium ... de collegio iuristarum et de habitacione ... collegii ... tanquam membrum putridum expulit et l-vit.
Etiam de abstr.
ArHist V p. 237 (a. 1332) : perfecta anima l-at a se virtutes (cf. ib. supra se in actibus exercere virtutis est hominis imperfecti).
DŁUG. Hist. II p. 27 ( = III p. 39 ed.nov.) : ne ... rex ... causam Wladislai ... deseruisse et animo l-asse putaretur.
Occ. i. q. odpędzić; abigere
CantMAe I nr. 133, v. l0a : Deo sancti supplicabant, serpentes 1-bant (cf. ib. infra l0b: dimittebant et tigrides).
2. odprawić, zezwolić na wyjazd; licentiam abeundi dare
DŁUG. Hist. IV p. 32 : nuntio baronum Hungariae ... l-to.
ACapOP I p. 44 (a. 1458) : mandamus, ut nullum fratrem extra provinciam ... sine speciali licentia ... provincialis nostri audeant l-re quovis modo.
Constr. (ad
1—2) indicatur quo a. sq. ad :
ACapOP p. 248 (a. 1519) : ne de cetero aliquem fratrem ad curiam Romanam vel ad pia loca extra provinciam ... visitanda l-ent absque ardua et evidenti causa.
b. sq. extra, cf. et
CodEp III p. 490 (a. 1500) : captivum ... dimittat a se et extra dominia sua l-et.
Indicatur unde a. sq. ab, cf. b. sq. de, cf. et
Dogiel I p. 604 (a. 1449) : non debemus eum l-re de terris nostris.
3. de servitio et abs. : zwolnić (ze służby, stanowiska), odprawić; summovere, demovere
MARTIN. OP. Marg. fol. k IVa : nullus servus debet esse monachus, nisi a domino suo l-us.
PrzywKr p. 37 (saec. XV ex.ex) : magister cum cantore ... signatorem eligunt et l-ant.
AKapSąd III p. 44 (a. 1477) : ob hoc ipsum vicariumpleb anus de servicio l-vit.
N.
exercitum rozesłać wojsko (do domów); missum facere
DŁUG. Hist. I p. 198 (= I p. 264 ed.nov.) : rex exercitum l-vit, ut sua quisque loca peteret.
Cf. etiam ib. II p. 188 (= III p. 209 ed. nov.).
III. aliquem nadać stopień licencjata; licentiaturae (cf. s. v. I) honorem in aliquem conferre
AKapSąd I p. 168 (a. 1499) : aliqui ... quadam facilitate, presertim in Italia, faciunt se l-ri et in doctores promoveri.
Praec. part. loco subst.
α. licentiandus,, -i m. ten, kto przystępuje do egzaminu na stopień licencjata; qui ad examen licentiaturae honorem appetentium accedit
MatFil VII (XVIII) p. 21 (a. 1423) : vos, domine l-nde ... inter alios debetis esse ... superior, quia futurus doctor.
KrMU p. 81,8 (a. 1425) : domini nostri l-ndi tanquam viri docti in artibus liberalibus et maturi in moribus ... ultra alios debent esse exercitati.
β. licentiatus,, -i m. , cf. s. v.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)