- F.
- Th.
- Bl.
- S.
I.
nieważny,
nieprawomocny, bez
znaczenia; qui vim iuris non habet, invalidus,
abrogatus, infirmatus, praec. de actibus rebusve iur.
(v.
gr.
litteris, matrimonio, pacto,
promissione, testimonio
sim.). N.
abs. loco subst.
irritum,,
-i
n.
praec.
in
locut.
adv.
α. ad (in) irritum c.
verbis (quibuscum efficit sensum abolendi, infirmandi)
(de)ducere, revocare;
item irrevocare, provocare (
PommUrk V
p. 556, a.
1320
;
ŁASKI ComPriv
fol. 110a
)
redigere seu reducere (
Theiner I
p. 593, a.
1354
;
HENRIC.
p. 179
)
, (con)vertere (
CALLIM. Hist.
p.
94,14
;
DŁUG. Hist. III
p. 492
;
;syn. cassare:
Tom. IV
p. 331, a.
1518
;
Dogiel I
p. 186, a.
1530)
.
β. pro irrito haberi (
StSyn IV
p. 52
).
II.
1.
(de rebus) próżny, bezowocny, bezcelowy, bezużyteczny,
bezskuteczny; qui effectu, utilitate,
ratione sim. caret, vanus, inanis, v.
gr.
ictus, inceptum, poena, votum;
item
electio (
DŁUG.
Hist. III p. 75 = V
p. 89
ed.nov.
) sim. Occurrit
praec.
in
locut.
adv.
et iuncturis
ad (in) irritum cedere
pozostać bez skutku, nie udać się, zawieść, nie przynieść
korzyści; irritum fieri, nihil efficere;
eodem sensu
decidere, recidere (
DŁUG.
Hist. I p. 302 = II
p. 62
ed.nov.
;
ib. IV
p. 669
;
id. LibBen III
p. 38
;), (ab)ire
(
id. Hist. I p. 348 = II
p. 111
ed.nov.
;
Tom. XII
p. 278, a.
1530)
;; item irritum ire (
Tom. IV
p. 401, a.
1518).
2.
(de hominibus) taki, który przedsiębierze coś na próżno,
bezowocnie, taki, który nic nie załatwił, któremu coś się nie udało;
qui viribus caret, opus suum vel officium perficere non
valet, ad eventum exspectatum pervenire non potest,
frustratus.
Constr.
abs. vel sq. gen.