Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INVESTIO

Gramatyka
  • Formyinvestio, infestio, invescio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ire, -ivi, -itum
Znaczenia
  • I.
    • 1. propr.
      • a. homines (refl.) ubierać się, odziewać
      • b. (res) okryć, pokryć
    • 2. transl. transl. uposażyć, wyposażyć
  • II. iur.
    • 1. eccl. eccl. wprowadzić na stanowisko kościelne i związane z nim beneficjum
    • 2. wprowadzić w posiadanie dóbr lennych, nadawać inwestyturę feudalną
    • 3.
      • a. wwiązać, wprowadzić w posiadanie nieruchomości
      • b. refl. wwiązać się, wejść w posiadanie nieruchomości
  • III.
    • 1.
      • a. przekazać, oddać w posiadanie
      • b. oddać w zastaw
    • 2.
      • a. + instituendi:
      • b. + investigandi:

Pełne hasło

INVESTIO s. INFESTIO s. INVESCIO, -ire, -ivi, -itum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • H.
  • N.
[pass. pro act.
KodKKr II p. 371 (a. 1412) : quatenus ... magistrum Nicolaum ad dictum altare et eius iura inuestiri et confirmare dignaremur.]
I.
1. propr.
a. homines (refl.) ubierać się, odziewać; vestiri
RachWaw p. 217 (a. 1534) : pro ... clavibus ad fornacem (i. hypocaustum ), ubi regia maiestas se solet i-re.
Ib. p. 250 (a. 1540) : ad stubam, ubi ... rex in vestes se solet i-re.
b. (res) okryć, pokryć; obducere, vestire, ornare, v. gr. cubiculum auro ( MARTIN. OP. Chr. p. 74 ).
2. transl. uposażyć, wyposażyć; dotare, reditibus possessionibusque instruere
KodMp II p. 1 (a. 1153) : in vna ... villarum ... domicilium Deo fieri, dotari, i-ri ... institui.
*Ib. II p. 12 (a. 1198) : dominus Iaczo ... rogauit, ut ecclesia Sancti Sepulcri unum de canonicis ... secum in Poloniam mitteret, quatinus ... eum quibusdam hereditatibus i-ret.
PommUrk III p. 332 (a. 1298) : ecclesiam ... tenemur villarum proprietatibus et redituum ... i-re ... et ditare.
II. iur. t.t.
1. eccl. wprowadzić na stanowisko kościelne i związane z nim beneficjum; in munere atque beneficio ei adiuncto collocare
VAd p. 211 : uir sanctus Adalbertus ... ab Hotone secundo uirga pastorali i-tus, Villigiso ... archiepiscopo consecrante ad summam sacerdotii dignitatem est prouectus.
KodWp I p. 514 (a. 1285) : nullus i-atur aliquo beneficio curam animarum habente, nisi natus in terra et eiusdem terre ydiomate peritus.
KodMp I p. 151 (a. 1296) : nos ad presentacionem ipsius abbatis ... presentatum de dicta ecclesia canonice i-uimus.
Ita passim saec. XIII—XV.
Syn.
instituere ( ArPrawn I p. 199, saec. XV et saepius). Additur (cum) anulo episcopi ( KodWp II p. 125, a. 1296 ; DokMp IV p. 123, a. 1364) , virga pastorali (cf. ), per manus capiti impositionem ( KodMp IV p. 271, a. 1432).
N. constr. sq. dupl. acc.
KodWp II p. 559 (a. 1344) : Iacobo administracionem spiritualium et temporalium curam atque animarum regimen in ipsa ecclesia ... committentes, i-imus ipsum verum et legitimum rectorem ecclesie et pastorem.
Item sensu latius translato, v. gr.
magistrum scholae parochialis ( PrzywKr p. 37, saec. XV ex.ex) , aliquem in notarium publicum ( StPPP VII p. 505, a. 1475) ; quin etiam aliquem ad decimas persolvendas :
CodSil II p. 180 (a. 1381) : qui notarius conventus ... nomine earundem monialium dictam ... obligationem solucionis ... decimarum ... acceptavit et ad dictas decimas ... futuris temporibus persolvendas fuit nomine earundem corporaliter i-tus.
2. wprowadzić w posiadanie dóbr lennych, nadawać inwestyturę feudalną; in feudi (cf. s. v. ) possessione collocare
WŁODK. ScrSel III p. 185 : magistrum predictorum fratrum Cruciferorum i-it de eadem terra Samogittarum cum administracione temporalium et iurisdiccione ... plenaria Lodovicus imperator.
IurMas II p. 59 (a. 1496) : ipsum Conradum ducem ... ad predictas ducatuum terras ... i-ndum duximus ... et i-imus tenore presencium mediante Ioannes Albertus rex.
ŁASKI ComPriv fol. 249b : i-tus feudo vasallus a domino, quod ad ipsum de iure deducit, tenetur statim ... nominare domino.
3.
a. wwiązać, wprowadzić w posiadanie nieruchomości; in possessione rerum immobilium col locare
DyplMog p. 8 (a. 1229) : i-ndo dominum ... abbatem de Lubens ... iure hereditario ... in perpetuum possidendo de fundo villae Miculouich.
KsgŁawKr p. 90 (a. 1372) : ad quam partem domus ... est Schymko i-tus.
Ib. p. 134 (a. 1375) : Petrus ... in aream suam, quam Bartko ... occupaverat ... per advocatum ... est i-tus.
Ita vulgo saec. XIV—XV, praec. in bona, domum sim.
N.
super equis :
KsgŁawKr p. 161 (a. 1391) : Adam ... super duobus equis Maczkonis ... est de iusticia iudicialiter i-tus.
Glossae Pol.
GLc p. 15 : i-tus «wwyedzon» uel «wwyazan». Ib. infra infeodatus, i-tus «wwyazan abo wdzedzyczowan».
Syn.
intromittere ( APozn II p. 65, a. 1477) , introligare ( AGZ II p. 89, a. 1431) , impossessionare ( KodWp V p. 545, a. 1434).
Additur
iudicialiter (cf. et saepius ), sub testimonio notarii ( DokMp I p. 334, a. 1405) , realiter et cum effectu ( ArPrawn X p. 34, a. 1394) ; abundat intromittentem investire ( AGZ II p. 89, a. 1431 : Wolczkonem in possessionem eorundem bonorum intromittentes i-imus presentibus ... et introligamus).
b. refl. wwiązać się, wejść w posiadanie nieruchomości; possessionem rerum immobilium accipere
KsgMaz III p. 181 (a. 1436) : si Petrus ... non solverit super prefixum terminum, extunc in porcionem ... Petri ... Vincencius debet se i-re alias «wyansacz».
APozn II p. 65 (a. 1477) : castellanus ... se in bona ... fideiussorum ... intromittere poterit et i-re.
Constr. ad
1—3: a. sq. dat.
KsgMaz III p. 124 (a. 1435) : si mobilia non starent pro debito, extunc immobilibus seu in terram ipsorum debet ipsum creditorem i-re.
KodUJ II p. 244 (a. 1465) : duo altaristae altari praefato instituendi et i-ndi.
b. sq. abl. , cf. et
KodWp II p. 125 (a. 1296) : dominum Vislaum ... prepositura eiusdem ecclesie ... nostro anulo i-imus (episcopus Posnaniensis ).
c. sq. ad :
KodKKr I p. 250 (a. 1353) : quem nos abbas uel successores nostri presentabimus i-ndum ... domino episcopo ... ad regimen ecclesie parochialis in predicta villa.
KsgŁawKr p. 163 (a. 1391) : ad dictas hereditates debet realiter possidendo i-ri (cf. supra 1006, 48 ).
N. sq. acc. gerundii
KsgCzer p. 240 (a. 1421) : debet ... Lesszoczina i-re ... Ursulam et Claram ad tenendum partes ipsas spectantes.
d. sq. de cf. Ita possim. e. sq. in c. acc. , cf. et
KsgŁawKr p. 252 (a. 1394) : debet in dictam domum per advocatum ... i-ri.
Ita saepius. f. sq. in c. abl.
TPaw IV p. 492 (a. 1392) : videntes justiciam dicti Msciskonis ... in hereditate ... officiali i-re mandamus.
AKapSąd II p. 39 (a. 1418) : quatinus eundem dominum ... in eadem ecclesia ... dignemini i-re.
g. sq. super cf.
III.
1. singularia
a. przekazać, oddać w posiadanie; possidendum tradere
KodWp II p. 223 (a. 1303) : heredes de Gwoszewo ... domino ... plebano ... omnia rubeta ipsorum ... pro XXIIII marcis et pro parte cultorum agrorum ... resignaverunt et i-verunt.
b. oddać w zastaw; pignori dare
KsgCzer p. 314 (a. 1425) : Dobroslaus ... i-vit seu invadiavit bovem Iohanni ... in media sexagena grossorum.
2. fungitur vice vocis
a. instituendi:
AAlex p. 467 (a. 1505) : ut rex ... provinciam Prussiae ... iure et privilegio ... in bonum ordinem i-re, confirmare et invocare vellet.
Ib. p. 470 (a. 1505) : nisi rex ... provinciam Prussiae in plenarium ius suum ... i-ret.
b. investigandi:
StPPP VII p. 23 (a. 1544) : iudex scrupulosae conscientiae nequiens veritatem facti iudicialiter i-re, potest causam superiori remittere vel alteri delegare (nisi calami lapsus subest ).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)