- F.
- Th.
- Bl.
- Dc.
- A.
- N.
I.
intrans.
1.
(de rebus) zabrzmieć, dać się słyszeć, rozlegać się, dźwięczeć; sonum fortem (im)mittere, edere, sonare, perstrepere,
crepitare.
Glossa
Pol.
ArLit III p. 108 (a. 1450) : i-uit «brzmyal».
Praec.
a.
(de fama sim.) rozchodzić się,
szerzyć, docierać, dochodzić
do czyjejś wiadomości;
divulgari, notum fieri, in
notitiam venire, innotescere
CodPom I p. 104 (a. 1176) : si ... aliquid questionis emerserit, in capitulo ... terminetur, nec auribus maioris iudicis i-et.
SSrSil VIII p. 60 (a. 1461) : bulla papalis per copias auscultata diversis mundi partibus i-uit.
KOMOR. p. 314 : de capitulo fama i-erat generalissimo.Ita saepius.
Inde
b.
impers.
praec.
in
locut.
(sicut, prout) alicui
vel
auribus (auditui) alicuius insonat
dochodzi
do czyjejś wiadomości, wiadomym jest;
i. q. in
alicuius notitiam venit, alicui notum fit
ArHist XII p. 366 (saec. XIV med.med) : michi i-uit, quod in conventu tali aliqui egent correctione.
CodSil I p. 59 (a. 1392) : prout eis i-uit a relacione quorundam.
ConcPol X p. 454 (a. 1446) : auribus nostre audiencie i-uit, qualiter nonnulli ... clerici ... induxerunt ... signa idololatriae.Ita vulgo.
Constr. : indicatur
cui a.
sq.
dat.
b.
sq.
ad:
DŁUG. Op. p. 108 : qui cum ... sopori se ... dedisset, vox ad illum per visionem i-uit.Indicatur quid a. sq. de :
*KH V p. 579 (a. 1402) : cum ... patri ... de ... miraculis ... multa i-uissent etc.
ArHist X p. 138 (a. 1523) : de quibus scandalis ... Christi fidelium vox publica etiam cum magno opprobrio ceterorum bonorum ecclesiasticorum i-erat.b. sq. acc. c. inf.
Ztschr. XXVII p. 340 (a. 1354) : auribus nostris i-uit vos copia virorum indigere.Cf. Th. VII Ί,1940, 15—18. c. sq. quod et
ArHist VIII p. 314 (a. 1499) : i-uit auribus meis, quod etc.Ita vulgo.
Item sq.
qualiter (quomodo)
et
CodVit p. 876 (a. 1429) : auditui vestro i-uit, qualiter ... rex gentes armorum congregaret.
CodEp III p. 54 (a. 1450) : i-uit nobis, quomodo in civitate vestra ... vigebat pestilencia.Indicatur unde a. sq. ab et
AGZ XI p. 328 (a. 1448) : sicuti sibi i-uit ab aliquibus hominibus.
DŁUG. Op. p. 279 : qui sermones ab imagine Mariae Virginis per radium lucidissimum i-bant.b. sq. de :
CodVit p. 876 (a. 1429) : nobis de partibus Walachiae adhuc de isto nichil i-uit.c. sq. ex
*CodEp II p. 213 (a. 1428) : uti ex relacione diutina ... nostris i-uit auribus.
RH XIII p. 316 (a. 1461) : ex certis relatibus ... i-uerat (ed. -rent) auribus meis, quod etc.Indicatur ubi a. sq. in c. abl.
MARTIN. OP. Serm. p. 135 nlb. : semper mihi videtur in auribus meis illa vox i-re.CALLIM. in
RFil XXXVI p. 416 : omnium per aures nomen rusticulae i-at ... in ... angiportis.
AKap p. 239 (a. 1577) : famam ... que ... in auribus ... palatini ... i-uit.b. sq. per et 727,46.
Item
abs.
1.
(de hominibus) przemówić, odezwać się, zawołać donośnym głosem; clara voce dicere, loqui, clamare, vocare.
N.
accedente abl.
instr. vel modi
α.
tuba
zadąć w trąbę, zatrąbić; tuba canere (saec. XV—XVI).
β.
litibus
procesować się, prawować;
i. q. litigare,
certare
RΟΥΖ. II p. 404, v. 9 : fori et ... litis amator ... litibus i-uit, dum mansit vita, sed et nunc ... litigat in tumulo.
II.
trans, (perraro) pobudzać do dźwięczenia, dać słyszeć;
facere, ut sonet, insonare facere
1.
wybijać,
wydzwaniać;
i. q. pulsare, sonitu (pulsu) indicare
Conradus Celtes
in
RFil IV p. 285 : octavam ... malleus i-at horam.
2.
podawać do czyjejś wiadomości, donosić, oznajmiać;
nuntiare, notum facere
*Lites II p. 229 (a. 1411) : qui talia vestris auribus i-uit ... idem inimiciciam inter me et vestram graciam struit.