Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INIURIO

Gramatyka
  • Formyiniurio, iniurior,
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum -ari, -atus sum
Znaczenia
  • I.
    • 1. + aliquem wyrządzać krzywdę, krzywdzić, szkodzić
    • 2. + aliquid facto nostro decimae (tollendo novalia progressiva: praebendae domui przynosić uszczerbek, uszczuplać, umniejszać
  • II. ubliżać, znieważać, uwłaczać

Pełne hasło

INIURIO, -are, -avi, -atum et INIURIOR, -ari, -atus sum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • Dc.
  • B.
  • N.
[1. pl. ind. fut. act. iniuriemus:
KodPol I p. 366 (a. 4506) : dominos consiliarios in nullo iniuriemus, sed ab omni levitate ac depressione ... hec dominia custodiemus.]
I.
1. aliquem wyrządzać krzywdę, krzywdzić, szkodzić; iniuria afficere, nocere, laedere. Glossa Pol.
RFil XXIV p. 349 (saec. XV med.med) : nulli i-ndo «ne vsszkadzayącz».
N.
feminam i. q. stuprare
Lites I p. 258 (a. 1339) : virginum ... clamantium se oppressas et i-tas.
2. aliquid przynosić uszczerbek, uszczuplać, umniejszać; detrimentum inferre, imminuere, derogare, v. gr. facto nostro (i. privilegio CodPom p. 765, a. 1247 et saepius), decimae (tollendo novalia progressiva: DŁUG. LibBen I p. 16 ) , praebendae (de monasterio: ib. p. 44 ) , domui (coenobii Andreoviensis
KodMp I p. 34, a. 1246). N. de oblivione:
DyplMog p. 31 (a. 1288) : frequenter oblivio memoriae i-atur.
KodPol II p. 127 (a. 1294) : frequenter humanis sensibus i-atur oblivio.
Ita passim in arengis diplomatum saec. XIV-XVI.
II. ubliżać, znieważać, uwłaczać; calumnia afficere, detrahere, derogare.
Constr.
ad I-II: indicatur obi.
a. sq. dat.
KodWp I p. 153 (a. 1235) : conquerente ... Janussio ... de Alberto preposito et Henrico celerario Chremensi, quod ei in lacu Ostrovite i-rentur.
KodMp II p. 75 (a. 1245) : abbas et conventus ... super dicta villa ... i-bantur eidem praeposito.
Ita vulgo saec. XIII-XVI, cf. et 37 et 38 et Th. VII 1,1682,49 sqq.
b. sq. acc. Indicatur qua re
a. sq. abl.
DŁUG. Hist. IV p. 274 : rex sua arbitrali iniqua sententia gravissime nobis i-tus est.
b. sq. in c. abl.
DokMp I p. 306 (a. 1403) : praepositus suo cum conventu ... voce proponebat querulosa, quod incolae ... sibi ... in ... sua hereditate ... i-rentur borram ... excidendo.
Cf. Ita saepius saec. XV- XVI.
c. sq. super:
CodSil X p. 23 (a. 1270) : scultetus cum villanis ... sibi abbati super quibusdam decimis i-antur.
Cf. Ita saepius saec. XIV-XV.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)