Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INFLUENTIA

Gramatyka
  • Formyinfluentia, influencia
  • Etymologia influo
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • 1.
      • a. ujście (rzeki)
      • b. przybór wód
      • c. prąd powietrzny, wiatr
    • 2. phil. phil. t. t. wpływ, przypływ, (stąd) działanie, oddziaływanie
  • II. obfitość, bogactwo

Pełne hasło

INFLUENTIA s. INFLUENCIA, -ae f. (influo)
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • H.
  • Ha.
  • K.
I.
1.
a. ujście (rzeki); (fuvii) ostium
KodWp I p. 261 (a. 1251) : apud cuius fluvii Trabai-am in ripa ferreus stipes conspiciendus.
b. przybór wód; (aquarum) incrementum, accretio
PommUB p. 566 (a. 1305) : aqua ... exaltabitur, ne vicina ... prata propter nimiam aque i-am suffocentur.
DŁUG. Hist. I p. 23(= I p. 84 ed. nov.): Wlodawa fluvius ... frequenti i-a aquarum auctus fluvium Bug ... illabitur.
c. prąd powietrzny, wiatr; aeris fluctus, ventus
DŁUG. Hist. I p. 49 (= I p. 108 ed. nov.): ferox aura i-a cruda ... naturam Polonis causant et ingenia.
Cf. INFLUXUS I 2.
2. phil. t. t. wpływ, przypływ, (stąd) działanie, oddziaływanie; actus influendi, augmentum, (inde) vis, momentum
VITELO OpM p. 40 : quae anima absoluta a corpore simplici intuitu omnia uidet secundum puritatem suae substantiae et etiam fit i-a illi bonitatis et scientiae mediante intelligentia a Deo immediatius recipiente secundum distantiam puritatis in essentia ab ipsa anima.
Id. Persp. p. 127 : diuinarum uirtutum i-am inferioribus rebus corporalibus per uirtutes superiores modo mirabili fieri.
SSrSil VIII p. 188 (a. 1463) : nec celorum aut syderum i-ae aut dispositiones liberum hominis arbitrium non violentant.
DŁUG. Hist. II p. 493 (= IV p. 250 ed. nov.): quae pestis non ex caelestium i-a neque contagione aut aures afflatu causata.
Ita saepius. Accuratius explicatur
WROCŁ. Epit. fol. d VI Ia : celum ... agit in ... inferiora triplici instrumento: motu, lumine et i-a; i-a est qualitas insensibilis, multiplicata a qualitate virtuali celo inexistente, productiua alicuius effectus in istis inferioribus, que qualitas non cognoscitur per nos nisi in suis effectibus.
N.
dar (Boży), łaska; donum (Dei), gratia
ArHist XII p. 274 (saec. XIV) : que bona per fratres eiusdem conventus ... Dominus fieri dederit ex i-a gracie sue speciali.
II. obfitość, bogactwo; affluentia, abundantia
ArHist IV p. 18 (a. 1278) : nostre largitatis dextram sic volumus aperire, ut gracie nostre ubertate profusus redundas i-a facultatum.
ModlWW p. 16 : i-am omnium facultatum misticaque dona misericorditer tradidisti.
Ita saepius.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)