- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- L.
- A.
GOST. Th. fol. g IIP : quedam virtutes sunt magis vnite et magis infinite.superl. infinitissimus:
KADŁUB. p. 54 : exceptis ... infinitissimis tam peditum copiis quam equitum.
Ib. p. 5 : infinitissimae numerositatis manum quondam hic viguisse.
Ib. p. 179 : infinitissima stadiorum milia cursu citatissimo transvolare.]
I.
1.
(de numero) ogromnie duży, niezliczony; innumerabilis, numerosus, multus.
2.
(de loco vel tempore) nieograniczony, bez końca;
qui finem seu terminum non habet, terminis non continetur,
immensus.
Praec.
phil.
v. gr.
actus (
WROCŁ. Dial. fol. A
Va)
, aeternum (purum:
MatFil IV
p. 63, saec. XV
in.in)
, corpus (
WROCŁ. Epit. fol. d
IIa
et saepius), esse (
AEG. Th. fol. A IIb
et saepius), essentia (
STOB. Praed.
fol. 2b
)
, forma
(intelligentiarum:
WROCŁ. Epit. fol. d
IIa)
, linea (
GŁOG. Hisp.
fol. 101a
et saepius),
materia (
WROCŁ. Epit. fol. d Ib)
, numerus (
ExPhys fol. m Ia
;
WROCŁ. EpitConcl fol. D IIIb
;et saepius), perfectio (
MatFil II
p. 29,
saec. XV in.)
, perpetuum (
ExPhys fol. x IIP)
, potentia (
BYSTRZ. Log. fol. t Ia
et saepius),
punctus (
ib. fol. o IIa
et saepius), simplicitas (
GOST. Th. fol. h Ia)
, spatium (
ExPhys fol. T IVa)
, tempus (
ib.
fol. 1
IIIa
et saepius), unum (
WROCŁ. Epit. fol. a
IVa)
, vacuum (
ib.
fol. 1
VII Ia)
, virtus (
ExPhys
fol. s IIaet saepius).
Distinguitur
actu (
ExPhys fol. m Ia
et saepius),
in agendo (virtus :
GOST. Th. fol. g IIa)
, formaliter (propria infinitate :
STOB. Praed. fol. 2a ; ;opp. realiter:BYSTRZ. Top. fol. t IIa ; ; positive ib. fol. t IIb et saepius; permissive ib. fol. y VI Ib) , negative ( STOB. Praed. fol. 2b ) , simpliciter ( GOST. Th. fol. g IIa) ; item secundum terminos ( ExPhys fol. t VIb) , in duratione ( ib. fol. x IIIb) .
Inde abs.
loco
subst.
infinitum,,
-i
n.
nieskończoność, nieograniczoność; id, quod finitum non est, immensum.
Definitiones selectae
ExPhys fol. 1 IIIb: i-um est passio quantitatis et ideo attribuitur tam quantitati continue quam discrete.
Ib. fol. 1 VIIb : i-um est extra quod nihil est ... quia i-um omnia continet.
BYSTRZ. ParvLog fol. Q IIa : i-um dicitur quasi non finitum per negationem finis et termini (ed. terminum).
WROCŁ. Epit. fol. d IIIa : i-um est, cuius quantitatem accipientibus semper est aliquid extra recipere.Distinctiones, quae saepius occurrunt
ExPhys fol. 1 IIb : i-um capitur tribus modis: uno modo contradictorie et sic valet tantum sicut non finitum et isto modo punctus et indiuisibilia sunt infinita; secundo modo capitur priuatiue pro eo, quod non est finitum, aptum natum tamen finiri et isto modo materia prima ante quantitatem considerata est infinita; tercio i-um capitur contrarie et sic i-um est, quod habet dispositionem contrariam finito, vnde capiendo contrarie adhuc accipitur dupliciter: vno modo pro i-o in actu, alio modo pro i-o in potentia; vnde i-um in actu est, quod est extensum sine termino, sed i-um in potentia est, cuius actus finitus includit potentiam ad i-um, vt pedale secundum actum finitum habet potentiam ad diuidi in i-um.
Ib. fol. l IIIb : contrarie duplex est i-um, scilicet secundum diuisionem et diminutionem et sic continuum dicitur diuidi in infinitum; alio modo secundum appositionem et augmentationem, vt numerus augetur in i-um; vnde quodlibet horum membrorum subdiuiditur penes actum et potentiam (cf. WROCŁ. Epit. fol. d IIa; BYSTRZ. ParvLog fol. Q IIb; id. Top. fol. t IIbet saepius ).
ExPhys fol. s Ia : duplex reperitur i-um, quoddam in vltimis siue extensionibus vltimorum siue extremorum, aliud est i-um in diuisione (cf. WROCŁ. Epit. fol. h Ib).
GOST. Th. fol. g Ib : dicitur ... i-um vno modo in quantitate, secundo i-um in natura, tertio i-um in virtute, quarto i-um in agere; vnde i-um in quantitate est duplex: diuisione videlicet et aggregatione ... in natura est, quod proprium nature terminum non attingit, sic materia i-a est ... i-um autem in virtute est illud, cuius virtus influendo et agendo nunquam finitur ... in agere ... habitus ab actione non distinguitur, eo quod illud per se agens est.
Locut.
in infinitum
α.
na zawsze;
in perpetuum.
Simili sensu ad
infinitum.
β.
bez końca;
sine fine.
3.
(de statu vel gradu) ogromny, niesłychanie wielki,
nieprzebrany, nadmierny; immensus,
immoderatus,
immodicus.
II.
nieokreślony, nieoznaczony, ogólny; non definitus,
incertus, communis.
Praec.
α.
gram.
t. t., v. gr.
nomen (
GŁOG. Porph. fol. s VIIIb
:
est ... nomen i-um
dictio composita ex termino finito et negatione non infinitanter tenta.
Cf.
Th.
VII 1,1427,84 sqq.),
pronomen
( id. Don. fol. k IVa: pronomina in demonstratione sunt qualitatis finite, extra demonstrationem sunt qualitatis i-e.Cf. id. Alex. I fol. h IIIa et Th. VI1 1,1428,6 sqq.).
β.
log.
t.t.
praec.
praedicatum
(
BYSTRZ. Log. fol. i IVa
:
quia bene sequitur: Socrates est non homo, ergo Socrates non est homo ab affirmativa de predicato i-o ad
negatiuam de predicato
finito.
WROCŁ. Dial. fol. N IIa : arguendo ab affirmatiua de predicato finito ad negatiuam de predicato i-o ... est bona consequentia vt: homo est iustus, ergo homo non est non iustus),propositio (
BYSTRZ. AnalPr fol. b IIIb : harum propositionum ... alie sunt vniuersales, alie particulares et alie i-e), subiectum (
id. Log. fol. B IVb: docet Aristoteles multiplicare eas propositiones penes subiectum finitum et i-um), terminus (
id. AnalPr fol. K I Ia: utrum sit eodem modo syllogisandum ex propositionibus de terminis i-is sicut ... de terminis finitis.
WROCŁ. Dial. fol. C Ia : conuersio per contrapositionem est mutatio subiecti in predicatum ... mutatis terminis finitis in terminos i-os, vt: omnis homo est animal, ergo omne non animal est non homo.
Ib. fol. B VIb : conuersio dicitur ... duplici de causa: una, quia ibi est simplex mutatio predicati in subiectum sine mutatione quantitatis, qualitatis vel terminorum finitorum in terminos i-os, sicut in conuersione per contrapositionem).
N. abs. loco
subst.
infinitum,,
-i
n.
(opp.
infinitatum)
GIEŁCZ. fol. D IIIb : aliud est dicere i-um et aliud infinitatum; i-um enim in proposito est ex termino finito et negatione infinitanter tenta aggregatum, ut non homo est i-um vel terminus i-us; sed infinitatum est terminus per negationem infinitanter tentam determinatus, ut in dictione non homo ly homo est infinitatum vel terminus infinitatus.