Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INDIRECTUS

Gramatyka
  • Formyindirectus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um
  • Część mowyprzymiotnik
Znaczenia
  • I.
    • 1. de loco: nie prosty, nierówny, krzywy
    • 2. nie bezpośredni, tj. pośredni
    • 3. nieszczery, fałszywy
  • II. + per indirectum nie wprost, okrężną drogą, pośrednio

Pełne hasło

INDIRECTUS, -a, -um
  • F.
  • Th. (rec.),
  • L.
I. adi.
1. de loco: nie prosty, nierówny, krzywy; non rectus, curvus
KodWp I p. 260 (a. 1251) : rivum ... qui suo directo et (ed. in) i-o fluxu terminos tenet, donec cum Karbiriensi rivo confluit. Ib. infra ex illo lacu in concavum fundum secundum illius longitudinem rectam et i-am etc.
DŁUG. Hist. I p. 11 (= I p. 75 ed.nov.) : Nemyen ... recurvis, i-is et sinuosis circumagitur fluoribus.
Ita saepius. Glossa Pol.
DŁUG. Hist. I p. 44 (= II p. 211 ed.nov.) : inerat illi in oris extremitate quaedam ... recurvitas, ob quam Boleslaus «Krziwousti», id est i-i oris, est agnominatus.
N.
fere i. q. okrężny; in orbem circumactus
KodPol I p. 253 (a. 1386) : nec eciam aliquis ... mercatorum inconsuetus et i-as vias et transitus ... audeat pertransire etc.
DŁUG. Hist. V p. 488 : per loca i-a et abstracta ... in Lithuaniam se ... transtulit.
2. nie bezpośredni, tj. pośredni; qui per alium fit, medius
MARTIN. OP. Marg. fol. c 2b : compaternitas dicitur recta, vt cum quis filium alterius leuat de fonte ... item dicitur compaternitas i-a vel emergens, vt cum sola uxor filium alterius leuat de fonte.
RHist IX p. 261 (a. 1456) : ut liceat eis ... pro usu ... eorum et familie, non tamen ... pro publica vel occulta, directa vel i-a propinacione tria octualia cereuisie ... conducere.
Ita passim.
Opp.
directus ( et saepius), rectus ( ).
3. nieszczery, fałszywy; improbus, falsus
CIOŁ. Lib. II p. 67 : delatores, quorum tempora nugosa et i-a velamine carentia etc.
ArPrawn I p. 251 (saec. XV) : illius ribaldi accusantis incumbente ... sinistra ac i-a accusatione.
Cf. INDIRECTE III.
II. subst. in locut. per indirectum nie wprost, okrężną drogą, pośrednio; non recta, per ambages
JANKO p. 694 : dux ... libertates ... infringere saltim per i-um toto nisu conabatur.
WŁODK. ScrSel II p. 307 : fides non potest aliter ampliari per militiam nisi per i-um, videlicet removendo impedimentum.
Ita saepius.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)