Ogólne
Pełne hasło
Więcej

HIEMS

Gramatyka
  • Formyhiems, gems, ieams, iems, iiems, ijems, yemps
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -is
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr. propr. zima
    • α. + seminare (conseminare, serere) ad (super) hiemem (tempus hiemis, pro hieme) siać oziminę
    • β. + semen hiemis ozimina
  • II. transl.
    • 1. pogoda
    • 2. zima, zimno

Pełne hasło

HIEMS, -is f. scr. gems,,ieams,,iems,,iiems,,ijems,, yemps
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • H
[generis m. SSrSil VII p. 224 (a. 1470) : per totum hiemem. acc. sg. hiemum: TPaw III p. 361 (a. 1396) : ad yemum. KsgLub p. 138 (a. 1416) : ad iemum. hiemam : ArPrawn X p. 451 (a. 1415) : ad yemam. KsgLub p. 138 (a. 1416) : ad ieamam et estatem. AGZ XI p. 184 (a. 1441) : ad gemam. Ib. XIV p. 208 (a. 1446) : super yemam. KsgSądWar p. 39 (a. 1468) : ad yemam. APozn II p. 383 (a. 1499) : per hyemam. abl. sg. hiempme: RachJag p. 43 (a. 1390) : in yempme. hiemi: WODKA p. 237 : autumpno ... et hiemi sequentibus. Tom. XVII p. 694 (a. 1535) : hac hiemi.]
I. propr. zima; tempus anni hibernum, bruma.
Praec. in locut.
α. seminare (conseminare, serere) ad (super) hiemem (tempus hiemis, pro hieme) siać oziminę; frumentum autumno serere
StPPP VIII p. 129 (a. 1385) : habuit seminare ad iemem
(ita passim).
KsgLub p. 138 (a. 1416) : serendum (ed. segendum) frumenta ... ad ieamam et estatem.
AGZ XIV p. 208 (a. 1446) : illud, quid seminavit super yemam et werrem, alias «na zima» et «na yarzyna» benivole mettere potest
(ita saepius).
StPPP IX p. 60 (a. 1465) : seminaria, que seminantur ad tempus yemis.
ArHist X p. 362 (a. 1534) : frumentis agri pro hyeme conseminabuntur.
β. semen hiemis ozimina; frumentum autumno satum
ZabDziej I p. 98 (a. 1477) : cum semine yemis et estatis, aliss «ozymyną y yarzyną».
II. transl. et in imagine
1. pogoda; caeli tempestas (saec. XV in. ).
2. zima, zimno; frigus (ap. poetas saec. XVI in. ).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)