Ogólne
Pełne hasło
Więcej

GRATES

Gramatyka
  • Formygrates
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana acc. -es (vel -is), abl. -bus
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. dziękczynienie (Bogu), dzięki, podziękowanie
    • α. + (laudes et) grates habere, (per)agere, persolvere, rependere, (re)ferre multiformiter impertire multiplicare dzięki składać, dziękować, być wdzięcznym
    • β. + ingratis gratibus resarciri niewdzięcznością odpłacać
    • γ. + malis gratibus niechętnie, wbrew woli
  • II. (singulare) odpuszczenie, darowanie, łaska

Pełne hasło

GRATES, acc. -es (vel -is), abl. -bus f. pl.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
[ gen. gratium : StPPP X p. 74 (saec. XV in.) : oppressi et gravati Deo ... de ipsorum sanatione ... retulerunt gracium actiones. ArHist V p. 425 (a. 1450) : Deo damus gratium acciones. Cf. Th. VI 2203,83.]
I. dziękczynienie (Bogu), dzięki, podziękowanie; laudes Deo oblatae, gratiae, quae pro accepto beneficio referuntur, gratiarum actio. Explicat et glossam Pol. affert
GŁOG. Alex. I fol. G IIb : g-es, g-ium i. gratie ... «dzięki», sed g-es Deo referuntur et gratie hominibus.
Eodem sensu quasi abundanter gratium
actiones et 34.
Iuncturae potiores
α. (laudes et) grates habere, (per)agere, persolvere, rependere, (re)ferre sim., item multiformiter impertire ( KodWp II p. 177, a. 1299) , multiplicare ( PommUrk IV p. 64, a. 1302) dzięki składać, dziękować, być wdzięcznym; gratias agere.
N.
grates (subauditur et) gratias alicui facere :
DŁUG. Op. p. 629 (a. 1478) : de quibus litteris ... magnas tuae paternitati facio g-es gratias.
Cf. Th. VI 2204,48.
Constr. : indicatur cui? sq. dat. Indicatur qua pro re? sq.
pro, sq. de ( et
MPH IV p. 471, a. 1454 : g-es Deo ... de tanto referens dono
), sq. enunt. obi. c. quia.
β. ingratis gratibus resarciri niewdzięcznością odpłacać; ingratitudine rependere
FormJ p. 48 : ea beneficia ... michi ingratis g-bus ... resartiris.
γ. malis gratibus niechętnie, wbrew woli; i. q. mala gratia, averso animo
MATTH. Rat. p. 38 : damnati in inferno mori et non esse desiderant et ... oportet eos in esse manere malis g-bus, nec possunt in se corrumpere naturam.
Opp.
(libenter et) cum (uberibus) gratibus ( PrPrz p. 91, a. 1439 ; ARect I p. 580, a. 1518).
II. (singulare) odpuszczenie, darowanie, łaska; delicti venia, indulgentia, gratia
AKap Sąd III p. 35 (a. 1472) : dominus ... terminum ... prefixit ... preposito et si honeste vivet et oves sibi commissas bene direxerit, g-es obtinebit, alias ... in penis eisdem condempnabitur ad solvendum.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)