Ogólne
Pełne hasło
Więcej

FUNICULUS-1

Gramatyka
  • Formyfuniculus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -i
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. sznur(ek), powróz
      • α. + funiculos tentorii sui dilatare rozwijać się, wzrastać
      • β.
    • 2. + distributionis sznur mierniczy
  • II.
    • 1. sznur jako miara długości
    • 2. dział ziemi
  • III. transl. transl. dziedzictwo, spadek

Pełne hasło

FUNICULUS, -i m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • A.
  • L.
  • N.
  • K.
I. propr.
1. sznur(ek), powróz; funis, linea.
Constr.
a. sq. gen.
GLcerv p. 620 : lichnus, f-us candelae, «knot».
N. sq. gen. gerundii
RachWaw p. 4 (a. 1394) : ad f-os distendendi ... cortinas.
b. sq. ad :
KsgKaz p. 69 (a. 1376) : VIII grossos pro f-o ad tentorium textorum.
RachDw I p. 115 (a. 1563) : plicari f-os ad accendenda tormenta bellica.
Dicitur in imagine
concordiae (
KADŁUB. p. 200 : fuit ... huius concordie f-us, immo aurea cathena vir omnium virtutum Petrus)
figmentorum (
DŁUG. Op. p. 71 : eius s. Stanislai opera ... fuscare ... figmentorum f-o i. lino candelae, cf. supra 40 ),
triplex (e Vlg. Eccle. 4,12)
VINC. p. 434 : hoc f-o triplici predicatores primitive ecclesie ... videlicet verbo predicacionis, exemplo sancte conversacionis ac virtutum prodigiis in sagenam fidei ... traxerunt omnia climata mundi.
DŁUG. Op. p. 283 : ut moniales triplicem illum suae professionis f-um exactissime custodirent.
N. locut.
α. funiculos tentorii sui dilatare rozwijać się, wzrastać; augmentum capere (e Vlg. Isai. 54,2 DŁUG. Hist I p. 67 = I p. 126 ed. nov. et saepius ib. ).
Item
funiculos protendere (aeternitatis: KodWp I p. 108, saec. XIII in.in ; memoriae: KodKKr I p. 40, a. 1251).
β. per varios funiculos perniciem sibi nectere ( DŁUG. Op. p. 631 ) .
2. sznur mierniczy; funis mensorum. Dicitur distributionis ( KodWp II p. 311, a. 1314 : procedentes per directum f-um distribucionis, quod proprie dicitur «ein Mas».
AGZ II p. 147 (a. 1456) : pratum ... ex divisione bonorum patrimonialium ... ad ipsumque ex f-o distribucionis ... iure hereditatis pertinens.
Cf. Vlg. Ps. 77,54), mensurationis ( PommUrk III p. 68, a. 1289 et saepius; item mensura funiculi: KodMaz(L) p. 50, a. 1339) , geometricus ( AGZ III p. 223, a. 1461).
N. locut.
in funiculo et virga longitudinis aliquid mensurare ( KodMp I p. 211, a. 1328 ; cf. Th. VI 1593,54 sq. ).
II. meton.
1. sznur jako miara długości; longitudinis mensura
DokKujMaz p. 163 (a. 1291) : prima... granicia habetur ... centum et triginta f-is in ascensu Drivancie.
2. dział ziemi; agri modus
TPaw IV p. 188 (a. 1409) : f-um suum hereditatis voluit ... tradere Petrassio.
ŁASKI LibBen I p. 441 (a. 1511) : plebanus ... habet ... unum f-um agri alias «dzyal».
III. transl. dziedzictwo, spadek; sors, praec. in imagine hereditatis Christi: MARTIN. OP. Marg. fol. g 2a (cf. Vlg. Deut. 32,9). Simili sensu hereditatis supernae ( FormJ p. 9 ) .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)