Ogólne
Pełne hasło
Więcej

FOSSATUM

Gramatyka
  • Formyfossatum
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -i
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I.
    • 1. rów, wykop (wypełniony wodą płynącą lub stojącą)
      • a. rów wyznaczający granicę posiadłości
      • b. + molendini, molendinorum przekop doprowadzający wodę do młyna
      • c. fosa obronna
      • d. + a—d)kanał odprowadzający nieczystości
    • 2. dolina, wąwóz, kotlina (w obrębie której znajduje się woda płynąca lub stojąca)
  • II. wał, nasyp
    • a. kopiec graniczny
    • b. jaz, grobla

Pełne hasło

FOSSATUM, -i n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • Dc.
  • B
  • L.
  • Ha. N
. [generis m. (e Pol. rów m. )
KodKrak p. 44 (a. 1366) : quem fossatum fodi ... consules procurarunt.
KodTyn p. 307 (a. 1441) : ad reformandum fossatum inter prata ... currentem.]
I.
1. rów, wykop (wypełniony wodą płynącą lub stojącą); fossa, qua aqua profluens vel stagnans continetur.
Praec.
a. rów wyznaczający granicę posiadłości; fossa, qua praediorum termini designantur ( ChrOl p. 322 et saepius).
b. molendini, molendinorum et abs. : przekop doprowadzający wodę do młyna; fossa, qua rivus molam versans ducitur
KodWp III p. 102 (a. 1358) : in f-o molendinario nullus piscari presumat.
PrzywKr p. 7 (a. 1360) : dictum molendinum in f-is suis et aquarum decursibus ... nunquam ... debeat ... impediri.
Ita saepius.
c. fosa obronna; fossa muniendi causa ducta
KodPol II p. 71 (a. 1266) : quod... episco pus et successores predictam ciuitatem f-is circumuallare ... ualeant.
KodMp II p. 159 (a. 1284) : taberna in Cracouia circa f-um in platea, que ducit in ecclesiam sancti Floriani.
d. kanał odprowadzający nieczystości; cloaca
RachJag p. 283 (a. 1395) : pro purgacione f-i circa curiam.
KsgKaz p. 571 (a. 1400) : pro eduxione f-i dedimus XIIII scotos.
Glossae Pol. (ad a—d) :
PP V p. 79 (a. 1427) : si aqua ... in f-is wlgariter «w dole» reperta fuerit.
Ib. p. 128 (a. 1429) : molendinator parauit f-um, wlgariter «roff».
StPPP II p. 475 (a. 1441) : Johannes f-um dictum «nowy przecop» ... debet fodere (ita saepius ).
2. dolina, wąwóz, kotlina (w obrębie której znajduje się woda płynąca lub stojąca); vallis concava (praec. qua aquae decursus vel piscina continetur)
DokMp II p. 286 (a. 1439) : ad f-um id est «po dol powerzeyky», usque ad granicies ville.
KodUJ II p. 42 (a. 1444) : limitatio ... procedat ... usque ad antiquum f-um alias «wąwosz» dictum.
DŁUG. LibBen II p. 429 : ecclesia habet certa f-a seu alveos aquarum alias «wanthoky».
Et paulo infra habet f-um alias «wąthok».
II. wał, nasyp; vallum, agger
PommUrk IV p. 244 (a. 1306) : usque ad summitatem f-i proprie quod dicitur «wal».
BreslUB p. 93 (a. 1316) : quorum lapidum tres in medio super t-um et vallum ... sunt positi.
Lites I p. 224 (a. 1339) : castrum ... erat ... vallis seu f-is ... circumdatum.
Praec.
a. kopiec graniczny; scopulus terminalis
StPPP VIII p. 711 (a. 1390) : pro violenta fossacione 20 f-orum in hereditate sua per granicies.
b. jaz, grobla; saepes flumini obiecta aquae continendae piscandique causa
StPPP II p. 208 (a. 1416) : f-um circa piscinam ibidem faciendum admittendo.
AKapSąd III p. 345 (a. 1525) : in f-is vero omnibus subtus aggerem sepitas alias «yazy» gulgustra ponendi libertatem habebit.
Cf. FOSSA III I.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)