- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- B.
- L.
- A.
- N.
I.
propr. hubka,
zarzewie; fungus, lignum
sim., quo ignis
accenditur (saec. XVI).
Huc pertinere videtur
glossa
Pol.
GLp p. 163 : f-es «troszky».
II.
transl.
1.
zarzewie, podnieta, pożywka, przyczyna, powód (zwł. jakiegoś zła); incitamentum, nutrimentum, causa, origo (praec. in malam partem).
Syn.
et iuxta posita
materia (
PommUrk III
p. 303, a.
1297
et saepius),
nutrix (
ConcPol X
p. 330, a.
1279
et saepius). Additur
gen.
,
praec.
discordiae, mali, belli
sim.
N.
oblivionis:
KodMp II p. 259 (a. 1325) : necessarium est ea acta f-es obliuionis ne preualeat, literali stemmate ... solidari.
DokKKr I p. 216 (a. 1396) : oportunum contra oblivionis f-em (ed. fornicem) et memorie naufragium remedium ... ut etc.Occ. abs. sensu praegnanti
AKap p. 328 (a. 1558) : ut iste f-s Lutheranus in toto propulsetur.
2.
eccl. wrodzona
człowiekowi skłonność do
grzechu; hominis natura ad malum proclivis
MARTIN. OP. Marg. fol. f 5b : f-s est languor naturae, qui carnis concupiscentia appellatur ... f-s non est peccatum, sed pena peccati ... f-s in baptismo non deletur, sed debilitatur.
Ib. fol. m 2a : licet baptismus deleat pecatum originale et omne aliud pecatum, tamen reatus sive f-s non tollitur.
JAC. PAR. Serm. fol. 27a : ex f-e contracto ex originali peccato homines inclinati sunt ad mala.Ita passim. Glossae Pol.
RFil XXIV p. 351 (saec. XV med.) : f-e «zacalv».
GLb p. 42 : f-s, radix, origo, unde peccatum originale dicitur f-s «zakal».
Dicitur in imagine
fomitis incendium:
SACR. Elucid. fol. d VIa : aqua baptismi ... refrigerat incendium f-is et concupiscentie.