- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- A.
[inf.
praes.
act.
fodire :
CIOŁ. Lib. I
p. 63
:
mineras ... in montibus ...
querere, fodire.
3.
pl.
ind.
praes.
act.
fodent:
KsgKaz
p. 571 (a.
401)
:
fossatoribus, qui fodent.
Ib.
p. 576 (a.
1401)
:
qui ... fodent.
3.
pl.
ind.
praes.
pass.
(pro
act.
)
foduntur :
KsgKaz
p. 577 (a.
1401)
:
qui foduntur foveas.
1.sg. ind. imperf.
act.
fodebat:
TPaw III
p. 140
(a. 1389)
:
plebanus ... in flumine fodebat.
StPPP VIII
p. 372 (a.
1394)
:
ultra granicies fodebat.
3.
pl.
ind.
impf.
act.
fodebant:
MPH III
p. 554
(saec. XIV med.)
:
radices ... pro comestione fodebant.
ARect II
p. 49 (a.
1539)
:
terrae, quam ... fodebant.
1.
sg.
ind.
perf.
act.
fodi
infra 39. 3.
sg.
ind.
perf.
act.
fodivit
infra 278, 13
(cf.
Th . VI 992,5);
fodit:
StPPP II
p. 492
(a. 1441)
:
fodit sibi piscinam.
Cf.
etiam infra 48 et saepius
(cf.
Th.
VI 992, 4
sq.
). 3.
pl.
perf.
act.
foderunt
infra 278,8 et passim;
fodierunt :
PomnLw III
p. 95 (a.
1423)
:
qui ad canalia in fossato fodierunt.
3.
pl.
con.
plp.
fodissent:
AKapSąd III
p. 99 (a.
1503)
:
nisi ipsi ... agros ... fodissent.
gerundium et gerundivum fodend- cf.
infra 278, 21 et
vulgo.]
I.
propr.
A.
1.
kopać, skopać, ryć (ziemię, grunt itp.); arare, sollicitare (terram
sim.).
2.
wykopywać
(coś z ziemi); (aliquid e terra) effodere,
fodiendo eruere; v.
gr.
argillam, metalla, mineras, radices sim.
Constr.
a. sq. de. b. sq. in c.
abl.
N.
oculum
wyłupić oko;
i. q. eruere, effodere
RFil XXIII p. 276 (saec. XV med.med) : fodi «vyclunąlem»; cf. contextum in ms. pluries fodi (glossa extraxi «vyclunąlem», oculum sic iacentis).
3.
zakopywać (coś do ziemi);
defodere.
Constr.
a.
sq.
dat.
CantMAe I nr 10, v. 7a (saec. XIV) : ossa terrae f-sa.b. sq. in c. acc.
AKapSąd II p. 666 (a. 1492) : f-ndo in terras quasdam herbas ... ab Ecclesia ... prohibitas.N. zasypywać ziemią; terra obruere
AGZ XIV p. 74 (a. 1443) : viam antiquam fodit, alias «zakopal», faciendo nowas vias.
4.
podkopywać; suffodere,
v.
gr. castrum (
Tom. XIV
p. 642, a.
1532)
, ostium (
Lites I
p. 318, a.
1339)
, parietem (
RRud
p. 29
)
, subtus parietes (
KodKWil
p. 162, a.
1436).
B.
wykopywać,
utworzyć coś przez kopanie; fodiendo
aliquid
efficere.
Praec.
1.
wykopać, wyżłobić (coś w ziemi);
effodere, cavare,
v.
gr.
fossam, foveam,
fundamenta
sim.; item
fodinam (
VKyng
p. 696
)
,
piscinam (
KodMp I
p. 376, a.
1372
;
StPPP VIII
p. 245, a.
1388
et passim), portum (
PommUrk IV
p. 154, a.
1304)
, sepulchrum (
ŹrWaw I
p. 65,
a. 1480).
Glossae
Pol.
AGZ XII p. 9 (a. 1436) : fossatum ... alias «przekop» — ius nullum habens — f-sti, alias «kopal» violenter.
RachWaw p. 109 (a. 1529) : rusticis ... qui f-erunt piscinas ... «pobierali szadzavki».
Syn.
eicere (
KodKrak
p. 44,
a. 1366).
Constr.
a.
sq.
acc.
mensurae
WilkPozn p. 7 (a. ante 1462): tres cubitos in profunditate f-re.b. sq. per et super :
AGZ XIII p. 41 (a. 1437) : fodivit fossatham per lutum super ipsius parte.
N. in.
imagine
DŁUG.
in
CodEp I 2, p. 29 (a. 1447) : adversarius poterit tradi in lacum et foveam graviorem, quam aestimabat se aliis f-isse.
KOMOR. p. 166 : soli in eandem, quam f-erunt, inciderant foveam.
2.
usypać (z ziemi);
aggerare, exstruere
PommUrk IV p. 65 (a. 1302) : conburgensibus nostre civitatis ... donavimus ... libertatem congeries fodendi, aggeres preparandi et pontes edificandi.
KodKrak p. 172 (a. 1422) : aggeres fodendi et construendi ... habebunt potestatem.Praec. kopczyć, tj. sypać kopce graniczne; cumulos terrae struere limitum designandorum causa
KodKKr II p. 25 (a. 1362) : easdem granicies sippauerunt seu foderunt in perpetuum locantes ... antedictas granicies sippari seu f-i mandauimus.
StPPP VIII p. 257 (a. 1388) : jurabit ... contra Johannem ... quia tres granicies in hereditate sua violenter fodit.Ita saepissime, praec. cumulos sim.( KsgGrWp II p. 342, a. 1400 ; ZapSądWp p. 363, a. 1408 et passim).
II.
transl. przeszywać,
przebijać; transfigere (saec. XV—XVI).