Ogólne
Pełne hasło
Więcej

FLAMMA

Gramatyka
  • Formyflamma
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. płomień, ogień, żar Pl. pożar
    • 2. + febris żar gorączki
    • 3. gwiazda
  • II. transl.
    • 1. żarliwość (np. kłótni,zawiści, prześladowania itp.)
      • α.
      • β.
      • γ. + ad maiores discordiarum flammas exardescere Divinae gratiaeItem abs. żar nienawiści
    • 2. + piaculare czyściec

Pełne hasło

FLAMMA, -ae f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • B.
  • A.
I. propr.
1. płomień, ogień, żar; ignis, vis flammea ex igne erumpens. N. nazwa herbu; insignis nobilium nomen
DŁUG. LibBen I p. 264 : haeres Jacobus ... nobilis de domo F-arum alias «Płomień».
Pl. pożar; incendium.
N.
pulvereae ognie sztuczne; ignes artificiosi
WAPOW. Chr. p. 349 : pulvereas iuvenes iaculentur in ethera f-as et rara ex castro tibia dulce sonet.
2. febris żar gorączki; ardor ( DŁUG. Hist. III p. 320 ).
3. gwiazda; stella (saec. XVI).
II. transl.
1. żarliwość (np. kłótni,zawiści, prześladowania itp.); fervor, v. gr. discordiae, invidiae, persecutionis.
N.
gulae żarłoczność; voracitas
MARTIN. OP. Marg. fol. d 3b : insipiens vilissimum cum gule f-a exardescit cibum.
N. locut.
α. flammis invidiae furere ( KodMp II p. 229, a. 1313) , fervere ( DokSand p. 152, a. 1357).
β. persecutionis flammam alicui inferre ( DŁUG. Op. p. 430 ; StPPP VII p. 540, a. 1494) ;.
γ. ad maiores discordiarum flammas exardescere ( *Tom. V p. 416, a. 1521). Item abs. żar nienawiści; fervor invidiae
KADŁUB. p. 147 : Wladislaus ... f-as draconis contra Boleslaum sollicitat.
DŁUG. Hist. II p. 432 : quorum ducum per plures tractatus ... f-a tandem restricta.
Occ. in bonam partem Divinae gratiae :
KodWp II p. 236 (a. 1304) : Divine f-is gracie inflammati.
2. pl. piaculare czyściec; locus purgandis post mortem animis destinatus
KodMp IV p. 7 (a. 1386) : alteram missam pro animabus ... in piacularibus f-is auxilium a Christifidelibus expectantibus celebrare.
Simili sensu
ultrices poenarum :
DŁUG. Op. p. 55 : regem ... monere sustinuit episcopus ... ut ultrices poenarum f-as ... lacrymarum ubertate constringeret.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)