Ogólne
Pełne hasło
Więcej

FISTULA

Gramatyka
  • Formyfistula
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • 1. rura
    • 2. rusznica
    • 3. dęty instrument muzyczny (piszczałka, flet, klarnet, trąbka)
  • II.
    • 1. wszelki przewód w organizmie (zwł. przełyk, tchawica)
    • 2. wrzód ropny
    • 3. łodyga

Pełne hasło

FISTULA, -ae f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
[generis m. (vel n. )? cf. infra 37.]
I.
1. rura; tubus. Pl. wodociąg; aquaeductus.
Syn.
cannae ( MatLub p. 49, a. 1535) , cannalia ( PH IV p. 377, a. 1578) , tubi ( SSrSil XVII p. 58, a. 1506) .
2. rusznica; tormentum manuale, ex quo tela pulvere tormentario eiciebantur
KH XLIV p. 48 (a. 1456) : hastam cum quattuor equis, XII pedites, unum currum, II f-as.
DŁUG. Hist. IV p. 92 : bombardae minoris seu f-ae ictum, qui scutum perforavit.
Ib. p. 451 : hostes ... fundis, f-is, sagittis, lapidibus Polonos ex muris ... deiiciunt.
3. dęty instrument muzyczny (piszczałka, flet, klarnet, trąbka); syrinx, tibia, buccina. Glossae Pol. et Germ.
GLb p. 41 : f-a«pisczalka».
CracArt II p. 563 (a. 1541) : f-ae 4, quas vulgo «czinken» vocant ... f-ae 3, quas «schalmayen» vocant, f-ae 4, quas «schraypffayfen» vocant ... f-a 4, quas «fletten» nominant.
Occ. organi ( ib. I p. 184, a. 1466 ; item in organo: JAC. PAR. Serm. fol. 148b ). Cf. Th. VI 830, 7 sqq.
N. locut.
musicus in fistulis ( CracArt II p. 354, a. 1538) .
II.
1. wszelki przewód w organizmie (zwł. przełyk, tchawica); ductus cibi vel spiritus in corpore animantis.
Dicitur
gutturis ( GŁOG. Phys. fol. b la).
N.
linguae organ głosu; vox
DŁUG. Op. p. 29 : obturato linguae f-o, labiorum suorum ianuas taciturnitate ... concludentibus.
2. wrzód ropny; vulnus, quod pus trahit.
Syn.
anthrax ( DŁUG. Hist. IV p. 410 ). Addtiur apostematica ( GLb p. 34 ).
3. łodyga; caulis. Praec. pióro trzcinowe; calamus scriptorius.
N. glossam Pol.
GLb p. 42 : f-a, penna, «pyoro».
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)