- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- H.
- N.
- O.
- W.
I.
A.
1.
zagadnienie, kwestia (do rozstrzygnięcia);
propositum
disceptandum, problema.
Praec.
α.
phil.
N.
definitiones
BYSTRZ. AnalPost fol. k IF5 : q-o est motus dubitantis querentis aliquod predicatum de aliquo, quod ei accidit necessario.
Ib. fol. i VIa: sunt ... quattuor q-es ... scibiles, scilicet: si est, quid est, quia est ... propter quid est.
WROCŁ. Dial. fol. H Ib : q-o est propositio dubitabilis, id est propositio sumpta cum signo interrogativo.Inter principia demonstrationis enumeratur
BYSTRZ. AnalPost fol. f IIa : quinque principia complexa demonstrationis, scilicet dignitas, suppositio, diffinitio, petitio et q-o.
Distinguitur
cognita (cognoscibilis:
BYSTRZ. Top. fol. q Ia)
, generalis (
GŁOG. Porph. fol. a Ib)
, metaphysicalis (
STOB. Praed. fol. la)
, scibilis (
JAC. PAR.
RefEccl
p. 306
et saepisime), simplex (opp. composita:
BYSTRZ. AnalPost fol. k IIIa)
, speculata (sive speculabilis id. Top. fol. q Ia), terminabilis (id.
AnalPost fol. i VIb), vera (opp. falsa:
SŁUP. MixEl
p. 159
;
; et dubia
ib.
), item de esse (opp. de essentia:
MatFil IV
p. 53, saec.
XV
; simili sensu si est,
opp.
quid est:
STOB. Aret. fol. a VIIIb)
, ponens in numerum
(
GŁOG. Anal. fol. CCc IIa).
Dicitur
quaestionis argumentum (
BYSTRZ. AnalPost fol. a VIIIb)
, corpus (
MatFil IV
p. 67, saec.
XV)
, materia
(
ib.
), modus (
BYSTRZ. Top. fol. p IIIb)
, praesuppositum (
STOB. Praed.
fol. 3b
)
; item de
terminatio
(
ib. fol. la
), solutio (
ib.
fol. 2b
).
β.
rhet.
definitur
CALLIM Rhet. p. 2 : q-o est... inquisitio, de qua in utramque partem ... dici credibiliter potest.
2.
wątpliwość, niepewność; incertitudo, dubium.
Additur
dubietatis (dubitationis:
KodMaz(K) p. 353,
a. 1231
;
KodPol I
p. 40, a.
1236
et saepius); item dubiosa (
MATTH. Dial.
fol. XCIVa
).
Iuxta posita
ambiguitas (
DŁUG. Hist. IV
p. 543
)
, dubitatio (
KodWp I
p. 76, a.
1281)
.
3.
pytanie, zapytanie;
interrogatio
KADŁUB.(Pl) p. 169 : cum ... de salute anime q-es pontificibus proponeret rex.
MARTIN. OP. Serm. p. 454 nlb.: beatus Bartholomeus ... facit q-em, scilicet quantum esset a summo celi vsque ad fundum inferni.
NIC. BŁ. Serm. I p. 66 : hanc q-em ... fecerant ... dicentes ... vt responsum reportemus mittentibus.Ita saepius.
N.
locut.
α.
quaestionem quaerere (ab
aliquo:
MARTIN. OP.
Serm.
p. 479
nlb.
et saepius).
β.
quaestione (assidua) pulsare (aliquem :
DŁUG. Hist. IV p. 113 = VII
p. 171,
ed.nov. ).
Varia ad 1 - 3
:
Glossae
Pol.
GLcerv p. 701 : q-o est oratio interrogativa «pytanie, gadka».
RFil XXII p. 24 (saec. XVI) : q-es «gadane».
Constr.
a.
sq.
gen.
obi.
CracArt I p. 40 (a. 1406) : responsio ... super q-bus monete regni.
b.
sq.
de. c. sq.
pro:
CRIC. p. 224 : q-o pro grammaticis.d. sq. super c. abl.
KodPol I p. 40 (a. 1236) : super hiis ... q-o dubietatis ... solet oriri.
KodWp I p. 361 (a. 1264) : ne ... super hys ab aliquibus q-o dubitacionis emergat.Ita saepius,e. sq. enunt. interrog.
Iuncturae verbales selectae
a. quaestio (de, super aliqua re) emergit (
KodWp I
p. 361,
a. 1264
et saepius),
(ex-, sub-)oritur (
KodMaz(K)
p. 353,
a. 1231
;
DokKujDobrz
p. 11,
a. 1349
et saepius), incidit (
StKapWł
p. 66,
a. 1505)
. b. quaestioni involvi (
DŁUG. LibBen
II
p. 397
)
, se immiscere (
SCARB.
Sap. II
p. 251
)
, patere (
PommUrk VI
p. 25,
a. 1321)
; simili sensu in quaestionem venire (
saec. XV)
deduci (
LhnUrk II
p. 381,
a. 1337)
. c. quaestionem (de aliqua re) dare (
StPPP X
p. 25
)
, facere (
MARTIN. OP.
Serm.
p. 454
nlb.
et saepius; contra aliquem
ib.
p. 228
nlb.
), inicere (alicui:
DECIUS
p. 41
)
, movere (
NIC. POL.
p. 60,
v. 237
et saepius),
obicere (dubii alicui rei:
CodPom
p. 519,
a. 1236)
, proponere (
KADŁUB.(Pl)
p. 169
et saepius), terere (
DŁUG. Hist. IV
p. 543
).
Opp.
solvere, dirimere (
CodEp I
2,
p. 72,
a. 1448)
.
B.
1.
kwestia jako część traktatu filozoficznego;
tractatus phil. pars distincta
(praec.
pl. loco
inscriptionis operis phil. )
JAC. PAR. Opln p. 403 : auctoritas Augustini Octoginta trium Q-um.
STOB. Praed. fol. la : Q-es methaphisicales Anthonij Andree.
GŁOG. Anim. fol. A Ia : Q-es li brorum de anima magistri Joannis Versoris.
BYSTRZ. Log. fol. a Ia : Q-es veteris ac noue logice ... ad intentionem doctoris Scoti.
Item de parte capituli codicis iuris
ZabDziej II p. 8 (a. 1482) : procurator ... assumens in auxilium ... q-em b. ‘quod bene’ C. XXIII q. IIII c.
2.
kwestia stanowiąca przedmiot dysputy na egzaminie uniwersyteckim; problema,quod studioso ad gradum in universitate studiorum
promovendo disputandum
proponebatur
ArLit I p. 82 (a. 1521) : quod sint tres q-es disputandae.
Ib. p. 83 (a. 1521) : proponit rector q-es explicandas ... quarum prima expectativa, secunda aulica, tertia altercativa nuncupatur.
ARect II p. 22 (a. 1537) : determinata q-e pro exercicio eorum studiosorum.
II.
iur.
1.
sprawa sądowa, proces;
iuris actio,
lis.
Additur
iudicialis (
StPPP VIII
p. 702, a.
1399)
, iudiciaria (
KodWp VI
p. 77, a.
1301)
; controversiae (
DokLub
p. 145, a.
1367
et saepius), litis (
AGZ XIV
p. 132, a.
1444
et vulgo).
Iuxta ponitur
causa
(
KodMp II
p. 90, a.
1253
et saepius), controversia
(
DokKujDobrz
p. 11, a.
1349
et saepius), lis (
CodEp II
p. 103, a.
1418
et saepius), petitio (
Lites I
p. 449, a.
1335)
; simili sensu
quaestionis materia
(
ib.
p. 44, a.
1320
et saepius),vel
causa (
DŁUG. Op.
p. 341
),
item
controversio quaestionis (inter aliquos :
AGZ IX
p. 57, a.
1443).
Glossa
Pol.
AGZ XIV p. 132 (a. 1444) : si debet amittere ... litis q-em alias «prza» habere.
Ib. p. 226 (a. 1446) : date michi cum ... Muzilo litis q-em, alias «prza».
Ib. p. 262 (a. 1448) : memorialia posuerunt super suis litis q-bus, alias «na swe prze» ([ita saepius).
Distinguitur
civilis (opp. criminalis: KodMp II p. 156, a. 1284) , hereditaria ( KodWp II p. 31, a. 1290 et saepius; opp. pecuniaria: StPPP VI p. 325, a. 1527 ; personalis: ArPrawn IV p. 327, a. 1463) , incidens (opp. emergens: GLcerv p. 701 ) .
2.
quaerimoniae
et
abs.
:
skarga sądowa, oskarżenie; querimonia,
accusatio coram iudice acta
ArPrawn X p. 259 (a. 1408) : in iudicio ... Petir ... produxit testes ad evadendas q-es per ... Johannem ... contra ipsum propositas.
KsgCzer p. 195 (a. 1418) : domina ... proposuit q-em querimonie in hunc modum.Ita saepissime. Glossa Pol.
JusPol p. 212 (a. 1420) : post ... q-em coram judicio expositam, dictam «zaloba» (item ArPrawn IV p. 538, a. 1423).Occ. sensu latiore extra textus iur. : oskarżenie, zarzut; criminatio
DŁUG. Hist. III p. 478(= VI p. 172 ed.nov.) : in Hedwigim reginam falsis q-bus accusatam iras zelotipie vertit Jagello.
3.
roszczenia, pretensje (sądowe); iuris vindiciae
KodMp I p. 29 (a. 1238) : nos ... super controuersijs, discordijs, q-bus et causis ortis ... statuimus etc.
PommUB p. 298 (a. 1282) : ad sedandas varias q-es inter se et fratres ... dedissent fratribus medietatem bonorum.
KodMp II p. 171 (a. 1288) : Crezlaus ... alijs, quicunque habere possint de predicta hereditate q-em, finale silencium indidit.
N.
sensu debilitato extra
textus
iur.
MIECH. Chr. p. 222 : ducis Kazimiri mater q-em iniecit, ne ipsa uiuente Anna consors Kazimiri in reginam coronaretur.
CRIC. p. 142 : quid q-is id fuerit ... istius capituli.
Iuncturae verbales selectae ad 1 - 3:
a. quaestio (est) pro aliqua re (
StPPP VIII
p. 506, a.
1398
;
CracArt
supl. III
p. 89, a.
1442)
, (inter aliquos) se
extendit (
ArPrawn X
p. 259, a.
1408)
, (ex-, sub-)oritur
(
PrzywPozn
p. 8, a.
1253
;
Lites I p. 49, a.
1320
;
KodMp IV
p. 59, a.
1398
et saepius),
vertitur (
KodWp VI
p. 100, a.
1315
et saepius;
versatur
ib. II
p. 205, a.
1300).
b.
(litis) quaestionem
vel
quaestionis materiam (de, pro, super aliqua
re
vel
contra, super aliquem) agere (
DokKujDobrz
p. 8, a.
1345
; agitare :
VL
p. 77, a.
1423
;
AGZ XIV p. 264, a. 1448 : a domino suo litis q-em agitat, vulgariter «prze ssye»),
deducere (ArPrawn V p. 498, saec. XV ex.ex) , excitare ( PrPol p. 79, a. 1391) , exponere ( JusPol p. 212, a. 1420 ; ArPrawn IV p. 464, saec. XV in.in) , facere ( KodWp III p. 441, a. 1375 et saepius; glossa Pol.
AGZ XIV p. 221, a. 1446 : ego ... volo litis q-em facere, alias «przecz»),habere (de aliqua re: KodMp II p. 171, a. 1288 et saepius; contra aliquem : AKapSąd III p. 8, a. 1450 ; cum aliquo : KodWp III p. 181, a. 1361 et saepius; item aliquid in quaestione habere: KsgKaz p. 119, a. 1379) , intendere ( KodMp IV p. 393, a. 1441 ; intentare : CodEp III p. 130, a. 1467 et saepius), intrare ( AGZ XIV p. 87, a. 1443 : cum intraverunt litis q-em, alias «wsparli sye»; item ib. p. 97, a. 1443) , movere (alicui : DyplMog p. 1, a. 1220 et saepius; pro aliqua re : StPPP VIII p. 460, a. 1398 et saepius), (pro)ponere ( CracArt I p. 40, a. 1406 ; ArPrawn X p. 259, a. 1408 et saepius), suscitare et ventilare ( DokKKr I p. 34, a. 1367) ; simili sensu quaestione procedere ( ArHist III p. 163, a. 1411 : volebat q-e procedere, wlgariter «zalowacz», contra ... Phebroniam).
Opp. quaestionem evadere (ArPrawn X p. 259, a. 1408) , item (de iudice) quaestionem dare (alicui contra aliquem: AGZ XIV p. 226, a. 1446) , decidere (pro aliqua re: AKap p. 243, a. 1517 ; item quaestionis decisio: DŁUG. Hist. I p. 61 = I p. 119 ed.nov .), dirimere ( KodKrak p. 3, a. 1257) , expedire ( KodMp II p. 90, a. 1253) , de lite et quaestione agere et laudare ( CodEp II p. 103, a. 1418) .
4.
torturowanie (celem wymuszenia zeznań);
actus torquendi (testimonii
faciendi gratia).
Iuncturae verbales
aliquem quaestioni adhibere (
WAPOW. Chr.
p. 110
et saepius), subicere (
Tom. XVII
p. 14, a.
1545
et
ib.
saepius), tradere
(
ib.
VIII
p. 141, a.
1526)
; simili sensu ad quaestiones ponere (
DŁUG. Hist. IV
p. 620
et saepius); quaestionibus perurgere (districtissimis:
KADŁUB.(Pl)
p. 134
), torquere (crudeliter:
Tom. IV
p. 99, a.
1516).
Opp.
quaestiones pati (
DŁUG. Hist. IV p. 348)
.
III.
(singulare) tzw. wkup,
tj. opłata za nabycie prawa do korzystania z lasów dworskich;
pecunia pro iure ligna in silvis
domini excidendi solvi solita
KodWp VI p. 431 (a. 1399) : scolteciam ... cum tribus mansis ... cum tercio denario de iudicio ... et similiter cum tercio denario de q-bus in borram et eciam cum tercio denario de thabernis ... vendidit.Cf. INEMPTIO I.