Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PURITAS

Gramatyka
  • Formypuritas
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -atis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr. munditia.
  • II. transl.
    • 1. castitas, castimonia, innocentia.
    • 2. sinceritas, benevolentia.
    • 3. fides, veritas.
      • a.
        • α.
        • β. + ad conscientiae puritatem reduci ad bonam frugem reverti
        • γ. + pro puritate super puritatem auri puri immixti?
      • b. gen.

Pełne hasło

PURITAS, -atis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • A.
  • N.
  • K.
  • W.
I. propr. czystość; munditia.
N.
meton. czystość, poprawność językowa; sermo purus, incorruptus (saec. XVI in. ).
II. transl.
1. czystość, niewinność; castitas, castimonia, innocentia.
2. czystość, szczerość; sinceritas, benevolentia.
3. czystość, wierność; fides, veritas.
N.
fere i.q. fides ipsa
DŁUG. Hist. II p. 333 (= IV p. 82 ed.nov.): profitens se katholicam accepisse p-em.
Varia ad 1 – 2:
a. locut.
α. sub puritate fidei (et honoris) promittere sim., cf. supra IV 181, 12 sqq. et vulgo.
β. ad conscientiae puritatem reduci posłuchać głosu sumienia; ad bonam frugem reverti
DŁUG. LibBen I p. 173 : ad conscientiae ... suae p-em reducti ipsimet sibi ... perpetuum silentium imposuerunt.
γ. pro puritate et super puritatem czystego złota? auri puri immixti?
CodSil III p. 6 (a. 1302) : anno Domini 1302 fuerunt walpurgis due collecte ... de hac pecunia datum est domino duci Bolkoni 400 marce et 50 marce et 25 marce pro p-e ... in festo s. Michaelis fuerunt due collecte: de hac pecunia datum est domino duci Bolkoni 400 marce et 50 marce et 26 marce super p-em.
Cf. PURUS I 2 a.
b. constr. plerumque sq. gen. ,v. gr. amicitiae ( KodWp II p. 177, a. 1299) , amoris ( KodKKr I p. 121, a. 1286) , castitatis ( NIC. BŁ. Serm. I p. 97 ) , conscientiae ( NIC. BŁ. Serm. I p. 39 et saepius), desiderii ( KodMp II p. 1, a. 1153) , fidei ( PommUrk VI p. 321, a. 1208 et saepe), gratiae ( RHist IV p. 299, a. 1333) ; item animi ( ArPrawn VI p. 23, a. 1478 et saepius), cordis ( ib. ), vitae ( AKapSąd II p. 490, a. 1432) ; immo puritas puritatum ( GOST. Th. fol. g Ib) .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)