Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PRAEELIGO

Gramatyka
  • Formypraeeligo, preeligo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ere, -egi, -ectum
Znaczenia
  • I.
    • 1. eligere, deligere, exquirere.
    • 2. malle, praeferre.
  • II. + aliquem eligere (ex pluribus), legere, deligere.

Pełne hasło

PRAEELIGO s. PREELIGO, -ere, -egi, -ectum
  • F.
  • Th. (2.
  • praelego),
  • Bl.
  • S.
  • B.
  • Ha.
  • A.
  • N.
  • O.
I.
1. wybierać coś, obierać, chcieć czegoś dla siebie; eligere, deligere, exquirere.
Constr.
a. sq. dat. personae
KsgHenr p. 183 (a. 1291) : in capella ... ubi michi eciam sepulturam p-egi.
b. sq. dupl. acc.
KodWp I p. 111 (a. 1228) : pro remedio anime mee in augmentum retributionis eterne Ecclesiam Dei ... decorandam privilegiis meis devote p-egi.
c. sq. in c. acc. , cf. d. sq. prae:
KodMaz(K) p. 348 (a. 1231) : quercum pre ceteris ... p-tam arborem munierunt.
e. sq. pro, cf. supra 935,51. f. sq. enunt. fin.
PommUB p. 526 (a. 1300) : privilegium ... resignaverunt ... p-ntes, quod si quae littere super dictis bonis ... remanerent ... false ... habeantur.
2. przedkładać, woleć; malle, praeferre.
Constr.
a. sq. dat.
MARTIN. OP. Serm. p. 257 nlb. : p-re delicijs molestiam corporalem.
JAC. PAR. Opln p. 248 : qualemlibet poenam homo p-re debet culpae.
b. sq. inf.
CodSil II p. 128 (a. 1317) : spretis mundi illecebris famulari Christo p-git.
NIC. BŁ. Serm. I p. 290 : homines p-rent potius infirmari... quam suscipere ipsas medicinas.
Ita saepius. c. sq. quam :
HESSE Matth. IV p. 12 : p-re mortem corporis, quam animae ... p-re mori, quam fidem Christi negare ... p-re mortem, quam peccare mortaliter ... p-re mori, quam Deum offendere.
II. aliquem wybierać kogoś (spośród wielu); eligere (ex pluribus), legere, deligere.
Constr.
a. abs. b. sq. dat.
KomKadł p. 247 : ex concubina genitus fuit et tamen p-tus fratribus, ad imperium venit.
c. sq. abl.
HESSE Matth. I p. 284,29 : mentibus ... privilegiatis et singulari gratia p-tis.
d. sq. ex :
ArHist X p. 157 (saec. XIV) : ex utero ... patriarchę nostri Abrahe p-sti reges seculis profuturos.
e. sq. in c. abl.
PrzMog p. 48 : audistis ... doctorum ... prestanciam ... ut eciam in arduissimis ... tractatibus eos p-ret sibi assistentes habere.
f. sq. pro :
CodEp II p. 7 (a. 1386) : ipsum pro domino ac rege ... Polonie ... p-imus.
Inde
part. perf. fere i.q. wybrany, wybitny; electus, excellens
NIC. BŁ. Serm. IIΙ p. 205 : non te b. Catharina quasi famulam habere cupimus, sed vt regina praepotens et p-ta in regno meo eris.
ListMił p. 85 : nequaquam quibo recte reginae caeli p-te virtutum laudes pangere.
CantMAe I nr. 109, v. 11a (ante a. 1526) : dic dilecta, p-ta, qualis sit via directa ad celi palacia.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)