- F.
- G.
- Bl.
- S.
- Dc.
- A.
- Ha.
- H.
- L.
- N.
- O.
I.
propr.
A.
trans.
1.
odważać, ważyć, odmierzać ciężar wagą; pensare,
alicuius rei pondus
trutina examinare.
Constr.
a.
sq.
abl.
StPPP II p. 787 (a. 1472) : sexaginta ... talenta croci ... pondere et statera p-ti.
b.
sq.
in
c. abl.
PEREGR. fol. m IIa : montes posset p-re in statera.
HESSE Matth. III A p. 175 : iudicium est quasi quaedam mensura in qua p-at debita hominum.Ita saepius.
c.
sq.
pro:
MARTIN. OP. Marg. fol. q 2a : statera dolosa que gravius pro se, leuius pro alio p-at, est vitanda.
2.
szacować, wyznaczać cenę, wyceniać;
aestimare, taxare, pretium
statuere
KodUJ II p. 263 (a. 1469) : domum ... domini ... pro ducentis sexagenis ... grossorum ... taxant, existimant et p-ant.
AGZ XIX p. 291 (a. 1478) : iudicium caput hominis cuiuslibet p-at in tribus marcis.Ita saepius.
Constr.
a.
sq.
ad:
ZabDziej III p. 259 (a. 1493) : magister ... infamiam et deturpacionem ... ad mille florenos p-at.
b.
sq.
in
c.
abl.
supra et saepius.
c.
sq.
pro
supra.
3.
singulare: nosić?
portare?
ARect II p. 27 (a. 1537) : tibi do sertum, ut in capite p-es.
B.
intrans.
1.
(za)ważyć, mieć wagę;
pondus habere
Dogiel IV p. 24 (a. 1251) : ipsi quoque denarii in tanto valore ... perseverent, ut eorum LX solidi p-ent unam marcam.
MARTIN. OP. Chr. p. 192 : ornauit ... cancellum, quod p-uit libris ducentis.Ita saepius.
2.
kosztować, mieć wartość; valere,
pretii cuiusdam esse
CracArt I p. 139 (a. 1451) : 5 coclearia argentea ... p-bant 19 1/2 scotos.
ŹrWaw I p. 18 (a. 1462) : vasa ... argentea et deaurata sexaginta quinque marcas argenti p-ncia.Ita saepius.
N.
mus.
MONET. fol. D IIIb : figura quadrangulo corpore formata duabus longis equiualens: a dextro latere sursum aut deorsum virgulata, longa est character quadrangulus, dimidium maxime figurae p-ns ([cf. ib. infra imaginem pictam).]
Constr.
ad 1 - 2:
a.
sq.
acc.
mensurae
PreussUB I 2, p. 490 (a. 1303) : unum talentum cere ... p-at duas marcas.Ita saepius.
b.
sq.
abl.
3.
singulare: ciężyć, być ciężkim; gravem, ponderosum esse
MARTIN. OP. Serm. p. 452 nlb.: cappa ista plus p-ret ei quam aliqua turris.
II.
transl.
1.
ważyć, rozważać, uwzględniać, brać coś pod uwagę; pensare,
deliberare, librare, considerare.
Constr.
a.
sq.
dat.
commodi sibi:
DokMp VI p. 215 (a. 1426) : servicia ipsius fidelia ... nobis p-ntes.
Ztschr. IV p. 193 (a. 1453) : sanitatem vestram mihi multum p-o.Ita saepius.
b.
sq.
abl.
, v.gr.
deliberatione matura (
ArPrawn V
p. 100, a.
1440)
, lance aequitatis (
*Lites II
p. 423, a.
1398)
, aequo libramine
rationis (
KodWp VIII
p. 281, a.
1423).
c.
sq.
de:
JAC. PAR. Var. II p. 218 : canoniste de isto statuto plus p-ant quam de aliquo alio.
d.
sq.
pro:
AKapSąd III p. 48 (a. 1478) : usuram pro nullo crimine p-ndo.
e.
sq.
enunt.
obi.
Lites II p. 48 (a. 1412) : confratres ... sub alis vestre protectionis recipientes et ... p-ntes quod idem filii vestri in omnibus existant.
f.
sq.
enunt.
fin.
AAlex p. 498 (a. 1505) : etiam mihi p-o ne mihi esset ista levitas facta a domino vayvoda.
2.
cenić, oceniać;
aestimare, pendere, pro aliqua
re habere
JAC. PAR. Opln p. 170 : hoc indicium est, quod sua intentio non sit pura, se plus quam Deum p-ns.
AKapSąd I p. 12 (a. 1458) : episcopo ... dictos articulos ... graviter p-nte.
N.
non ponderare
nie cenić sobie zbytnio, nie żałować; alicui rei non parcere
AAlex p. 498 (a. 1505) : vado citissime ad illum ... non p-ndo guttur meum ac impensas meas.
3.
singulare: kłaść na szalę, narażać, wystawiać na coś;
periculo exponere,
obicere
KodWp VI p. 221 (a. 1362) : qui nobis in diversis praeliis tanquam victor praeliando cum nostris aemulis corpus suum p-ndo exhibuit.
CodVit p. 194 (a. 1409) : pro augmento fidei catholice vitam, bona et animam volumus exponendo p-re.Cf. PENSO