- F.
- G.
- Bl.
- S.
- Dc.
- L.
- O.
I.
1.
pełen, napełniony,wypełniony;
confertus,
completus.
a.
abs.
,
v.
gr. mensura (tritici:
AKapSąd III
p. 320, a.
1525)
, metreta (circa maldratas:
DokMp I
p. 161, a.
1368),
item theatrum
(saec.
XVI).
N.
α.
aetas
wiek dojrzały;
i.q. adulta
(
KodKrak
p. 636,
a. 1491
; additur rationis:
AGZ VIII
p. 118,
a. 1479).
β.
astr.
lunatio
pełnia księżyca;
plenilunium
COPERN. Rv p. 226 : quibus locis ratiocinabimur vera nouilunia p-asque lunationes.
γ.
phil.
locus
przestrzeń wypełniona;
opp.
vacuus:
ExPhys. fol. n Va: locus p-us opponitur vacuo;simili sensu medium
ib. fol. n VIIIa : medij p-i ad medium vacuum nulla est proportio.
b.
indicatur qua re
(sq.
abl.
vel
gen.
),
praec.
abstr.
,
v.
gr. gratia (gratiae de BV Maria: e
Vlg.
Luc. 1,28
CantMAe I nr. 21, v.
lb, saec. XIV in.
et saepius), honestis moribus (
VAdAnt
p.
4,6)
, metus et doloris (
CRIC.
p. 37, v. 30
), Dei et proximi dilectione (
KodWp I
p. 23, a.
1153)
, dolis et fallaciis (
DŁUG.
Hist. I p. 466 = II
p. 231
ed.nov.),
libertate (
KodPol I
p. 2, a.
1145)
, ratione (i.q. compos
KodMp IV
p. 457, a.
1447)
, risu (syn. facetus:
DŁUG. Hist.
I
p. 4
)
, tyrannide (
CantMAe I nr. 8, v. 6a, ante a. 1346)
cett.
Praec.
α.
Deo
pobożny; devotus
VAdAnt p. 8, v. 16 : Deo p-us infantulus.
β.
dierum
podeszły wiekiem; aetate provectus
(e
Vlg.
Gen. 25,8 et
passim
MPH I
p. 310,
Thietmar
et saepius), simili
sensu aetate (
GALL
p.
88,12)
, senectute (bona:
DŁUG. Hist. II p. 357 = IV
p. 108
ed.nov.).
γ.
(singulare)
diebus
w sile wieku;
aetate validus
CodSil II p. 11 (a. 1272) : villicationem ... abbas ... cum Conradus adhuc p-us diebus esset libere emit.
δ.
phil.
forma :
GOST. Th. fol. e IIIb : omnes intelligentiae ... sunt actiue, videlicet ... p-e sunt formis et p-e plenitudine facultatis ad sequentia formanda.
2.
obfitujący, obfity, bogaty; abundans, largus, copiosus.
Glossa
Pol.
RFil XXIII p. 302 (saec. XV med.) : p-a gracia «opfitney laski».
N. constr. (ad
1-2)
a.
sq.
gen.
b.
sq.
abl.
c.
sq.
ad?
DŁUG. Hist. IV p. 131 : Hungariae rex ... erat ad ingenia et versutias p-us (sed calami lapsus subesse videtur, potius leg. pronus).
c.
sq.
de:
CantMAe I nr. 19, v. lb (saec. XIV) : sint inanes de Te Spiritu Sancto p-i.
KsgPrzem I p. 243 (a. 1437) : medium oreum p-um de siligine.
AGZ XV p. 67 (a. 1467) : p-as tunnas de piscibus habentes.
d.
sq.
in
c.
abl.
SSrSil I p. 199 (saec. XV ex.ex) : vir ... in omni sciencia et experiencia p-us.
II.
1.
pełen, całkowity;
integer, cui nihil deest,
v.gr. arma (i.
armorum apparatus integer
VINC. p. 277).
N.
locut.
in (sub) plenis armis
w pełnym uzbrojeniu; complete armatus (
Lites I
p. 264, a.
1339
;
CRIC.
p. 39, v. 87
).
;
Praec.
de
abstr. ,
v. gr.
dominium
(
KodWp II
p. 5, a.
1288
et saepius),
donatio
(syn.
absoluta :
DyplMog
p. 8, a.
1229)
, effectus (
CodEp I
p. 407, a.
1492),
evidentia (
DokMp I
p. 27, a.
1317
et saepius), facultas (syn. (libera et) omnimoda:
DokRad
p. 46, a.
1436
;
StPPP III
p. 19
et saepius),
fides (
Lites I
p. 51, a.
1320
et saepius), finis (
AKap Sąd II
p. 20, a.
1415)
, iustitia (
Lites I
p. 15, a.
1320)
, mendacium
(syn.
integrum :
WROCŁ. EpitConcl fol.
A IIa),
potestas (
KsgŁawKr
p. 182, a.
1392
et saepius),
ratio (
KOMOR.
p. 224
)
, solutio
sim. (
StPPP VIII
p. 439, a.
1398)
, veritas
(syn.
mera:
Lites I
p. 99, a.
1339
; pura :
MPH IV
p. 445, saec.
XIV med.)
, voluntas
(syn.
consummata :
DŁUG. Op.
p. 59
et saepius) cett. Hoc sensu saepius
superl.
; item
comp.
sensu elativo
KodWp I p. 29 (a. 1177) : ad complendam p-iorem corroborationem presentis privilegii.
Ib. VI p. 8 (a. 1241) : ad p-iorem memoriam futurorum.
DokMp I p. 27 (a. 1317) : in cuius rei ... evidenciam p-iorem.Ita saepius.
N.
a.
iur. ius (
KodKKr I
p. 10, a.
1206
et passim; syn.
integrum:
*Lites I
p. 425, a.
1311
; praec.
in formula
(cum) pleno iure:
KsgMaz III
p. 67, a.
1434
et saepius), iurisdictio (
Lites I
p. 18, a.
1320)
, mandatum (
KsgŁawKr
p. 312, a.
1397
et saepius), salvus conductus (
DŁUG. Hist. IV
p. 10
)
, testimonium
(syn. sanum:
PommUrk II
p. 309, a.
1275).
b.
eccl.
indulgentia (
AKapSąd II
p. 695, a.
1499
et saepius, cf.
supra V 472,53 sqq.
)
;
item
;animarum absolutio (
DokMp IV
p. 8, a.
1235).
c.
phil.
causa
(syn.
tota:
ExPhys fol. f IVa : priuatio non est p-a causa corruptionis ... quia priuatio est tantum causa defectiua, ergo non percipiat effectum ... tanquam tota causa corruptionis).
d.
gram.
α.
distinctio
zakończenie zdania, kropka;
punctum quo propositionis finis signatur
FELSZT. ModAcc fol. A IIb : accentus moderatus ... fit in dictionibus monosillabis barbaricis ... in p-a distinctione seu in fine particulae ... positis.
Ib. fol. a IIIa: monosyllaba ponitur in fine orationis siue sententiae totaliter ... completae, ut fit in p-a distinctione.Ad rem cf. Gramm. p. 18 .
β.
sonus
litterarum: pełne brzmienie głosek;
explicatur
*Gramm. p. 298 (saec. XV) : c cum e et i representat (ed. -ant) p-um sonum, vt cecus, cibus, cum a vero vel o vel u sonum habet littere k vt caput, culex.
ZABOR. Orth. fol. B IIIa: 1 littera ... habet sonum ... p-um, cum dictionem vel sillabam finiat, vt sol, silua.
Opp.
exilis:
ib. fol. B IIIb : n littera ... habet sonum ... p-um in primis et ultimis partibus sillabarum, vt nomen et exilem in medijs, vt annus.
e.
mus.
tonus:
SZYDL. p. 28 : semitonium dicitur esse tonus imperfectus seu non p-us.
Item intervallum mus.
KROMER MusEl fol. B IVa : diatessaron est p-a ... quinta duobus tonis et semitonio absoluta.
N.
locut.
α.
pleno opere
całkowicie, do końca; ad plenum
KodMp II p. 206 (a. 1300) : suum molendinum p-o opere consumabit.
Simili sensu
ad plenam perfectionem :
DokMp I p. 135 (a. 1363) : villam ... per extirpacionem... ad p-am perfectionem collocare cupientes.
β.
ad plenum unum
co do jednego;
prorsus omnes
KH II p. 203 (a. 1490) : ipsi ad p-um unum sunt cum Theutunicis contra nos.
γ.
iur.
in plena (plenissima) forma
zgodnie z przepisami prawa, w sposób prawomocny;
iuris ordine servato
DŁUG. Op. p. 401 : a Boleslao ... duce plurimas concessiones ... in p-a forma pro ecclesia Cracoviensi ... obtinuit episcopus.
ARect I p. 95 (a. 1475) : dicere veritatem in forma p-a.
ŹrWaw VI p. 47 (a. 1534) : Anna ... in forma p-issima ... Andream ... et Simonem ... in suos constituit procuratores.Simili sensu in forma pleniore :
ArHist X p. 145 (a. 1526) : iuxta iuris utriusque sanctiones sub pena duorum milium florenorum in forma p-iori.
δ.
quanto plenius
w najszerszym zakresie; quam latissime
KodMaz(K) p. 406 (a. 1235) : tenent ... quanto p-ius esse potest territorium illud ... cum attinenciis suis.
2.
zebrany w pełnym składzie, kompletny, plenarny; qui
integro numero exsistit,
v.
gr. colloquium (
DyplMog
p. 6, a.
1228)
, concilium (
KodMp I p. 14, a.
1212)
, consilium (syn. sessum:
KsgKaz p. 65, a.
1375)
, consulatus (
DokLub
p. 216, a.
1433
et saepius), senatus (
KodWp X
p. 142, a.
1439)
.
N.
iur.
testes
pełna liczba świadków;
i.q. numero sufficienti praesentes
IurMas I p. 56 (a. 1389) : preco a testibus p-is grossum et ab uno teste medium grossum recipere tenetur.
KodWp V p. 76 (a. 1405) : testes ducere debuit et iurare corporali iuramento cum p-is testibus.Ita saepius saec. XV.
Iuxta positum
integri :
IurMas II p. 2, a. 1471) : amissor ... litterarum et priuilegiorum p-os et integros testes ... producere debet.
III.
1.
czysty, nie zmieszany;
merus
(de
vino
sim.). Glossa
Pol.
GLb p. 114 : vinum p-um «moczne».
2.
gradus
szybki krok;
i.q. concitus (saec.
XV).
3.
vox
donośny głos;
i.q. clara (saec. XV).
IV.
pełny, zaokrąglony, wypukły;
rotundatus, plenus,
v.
gr. frons (
ModlWW
p. 28
).
N. constr.
sq. abl. relationis
DŁUG. Hist. III p. 326 (= V p. 351 ed.nov.): crassus ... corpore, vultu p-us.Occ. nabrzmiały; turgidus
COPERN. OpM p. 120 : uva dulcis p-a est (Gr. ό βότρυς γλεύκους πεπλήρωται ).