- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- NGl.
- A.
- K.
- O.
I.
propr. (de loco)
daleko;
procul.
Praec.
sq. vel praecedente adv.
late
wzdłuż i wszerz, w całej rozciągłości, na wszystkie
strony; per totum spatium.
N.
locut.
a (de, ultra) longe (longius)
z daleka, z
dala; procul
RFil XXIV p. 75 (saec. XV in.in) : a 1-e «z daleca».
HERBORD p. 182 : a 1-ius stare.
VITELO Opt. p. 188 : uisus uidet ... de 1-e posita quemadmodum prope existentia.
MARTIN. OP. Serm. p. 484 nlb. : visum fuit scutifero, quod ... castrum quoddam mirabilis structure esset ultra 1-e.
Lites I p. 184 (a. 1320) : quia eos sequebatur a 1-e.Ita saepius usque ad saec. XVI med. Cf. Th. VII 2,1651,55 sqq. Constr. a. abs. b. sq. ab. c. sq. de:
KodMaz(K) p. 414 (a. 1237) : captiuj comprehendantur non 1-ius de ciuitate.
II.
transl.
1.
de tempore
a.
długo, na długi okres czasu;
diu.
b.
dawno;
pridem.
Praec.
in locut.
adv.
a (de) longe
od dawna; (iam)
dudum
KodUJ II p. 56 (a. 1445) : non compulsi non coacti ... sed animis ipsorum mature et a 1-e deliberatis.
JAC. PAR. I p. 109 : unde sepius a 1-e recolens huius amenitatis amisse ... spem.
NIC. BŁ. Serm. I p. 13 : erant quidam, qui de 1-e praedicebant.
c.
ad longius
co najpóźniej; non
serius quam
APozn II p. 230 (a. 1491) : debitum se summisit solvere pro iam proximo festo ... post forum ... duabus septimanis ad 1-ius post festum.
2.
de modo
a.
(saepe sq.
comp.
vel superl.
adi.
;
item sq. verbo) daleko,
bardzo; multum, magnopere,
valde.
Occ.
gradu positivo
adi. loco
comp.
Ztschr. IV p. 309 (a. 1501) : magnae aquarum inundaciones 1-e ingentes prioribus.
N.
sq.
superl. adv.
CRIC. p. 49, v. 232 : hinc Zborowski deploratur, qui pugnando cernebatur 1-e profundissime inter hostes.
b.
(sq.
adv. )
całkiem, zupełnie; omnino
DŁUG. Hist. I p. 287(=II p. 47 ed. nov.): ea res 1-e aliter, quam ratus erat, evenit.