Ogólne
Pełne hasło
Więcej

LIGA-2

Gramatyka
  • Formyliga
  • Etymologia ligo verbum
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. abstr.+ pacis, unionis foedus, societas, conventum; (in malam partem) sprzysiężenie; coniuratio obligatio
  • II. concr.
    • 1. lorum, funis, taenia, ligamentum

Pełne hasło

LIGA, -ae f. (ligo verbum)
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • N.
  • K.
I. abstr. związek, przymierze, układ, umowa; foedus, societas, conventum; (in malam partem) sprzysiężenie; coniuratio
KodWp II p. 453 (a. 1333) : cum ... Ludo vico Brandenburgensi ... pacis l-as ... servare.
Ib. III p. 158 (a. 1360) : Peregrinus ... et Thoma ... concordiam perennem et l-am unionis intra se fecerunt.
Lites II p. 420 (a. 1395) : cum ipsis Cruciferis treugas pacis vel aliqua federa seu l-am amicabilem inire, contrahere vel facere.
Ita vulgo usque ad saec. XVI ex. Frequenter additur gen. pacis, unionis (ut supra) sim. Glossa Pol.
MPH IV p. 204 (a. 1463) : compulsi sunt facere l-am alias «bunth» contra Ordinem.
Inde: zobowiązanie; obligatio
DokMp VIII p. 100 (a. 1440) : extunc in l-a et onere prefate fideiussorie volumus subiacere fideiussores Zewridi.
Syn. et iuxta posita
colligatio ( Lites II p. 153, a. 1413) , compactatio ( PP II p. 189, a. 1454) , concordia ( KodWp III p. 158, a. 1360) , conspiratio ( Lites II p. 153, a. 1413 ; item conspirationis vinculum: SCARB. Sap. I p. 189 ) , conventio ( CorpJP IV 1, p. 251, a. 1526) , foedus ( DŁUG. Hist. IV p. 252 ; CodEp III p. 440, a. 1496) ;, inscriptio ( KodPol I p. 310, a. 1433) , pactum ( DŁUG. Hist. II p. 384 = IV p. 135 ed. nov.) , unio ( KodPol I p. 310, a. 1433 ; PP II p. 194, a. 1454 et saepius).
Locut.
ligam agere ( DŁUG. Hist. IV p. 252 ) , condere ( ib.V p. 162 ), contrahere ( ib.IV p. 252 ), erigere ( CorpJP IV 1, p. 251, a. 1526) , facere ( et saepius ), inire ( et saepius ),(ob)servare ( et CodEp III p. 133, a. 1467) ; item liga se colligare ( CodEp III p 7, a 1446) , inter se foederari ( DŁUG. Hist. II p. 384 = IV p. 135 ed.nov.) ; opp. ligam abolere (et in nihilum redigere: CodEp I 1, p. 24, a. 1404 et saepius), demolire ( DŁUG. Hist. V p. 162 ) , disicere ( ib.V p. 252 ), dissolvere ( CodEp III p. 362, a. 1489) , rescindere ( ib. p. 304, a. 1479) .
Constr.
a. sq. gen. b. sq. contra:
Lites II p. 58 (a. 1412) : quod Cruciferi l-am cum infidelibus contra Christianos fecissent.
Ita saepius. c. sq. cum et 1412,55 et saepius. d. sq. intra se
II. concr.
1. rzemień, sznurek, wstęga, wiązadło; lorum, funis, taenia, ligamentum
Zsig . p. 56 (a. 1500) : pro l-is ad ... joppulam.
RachDw I p. 154 (a. 1567) : pro l-is ad ligandum globos ignitos.
Glossa Pol.
AKapSąd I p. 602 (a. 1510) : archiepiscopus donavit ecclesie ... XL sagittas et unam cum totidem l-is alias «wsthangi».
N. de rebus pretiosis
AAlex p. 541 (a. 1506) : monile tanquam l-a mediocris aurea cum rubino et diamante.
Ib. infra l-a magna cum zaphiro.
Tom. IV p. 322 (a. 1518) : l-a seu stringa cum smaragdo magno.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)