- F.
- Th.
- Bl.
- S.
KodWp III p. 139 (a. 1359) : per pretactorum bonorum ... alienacionem monasterium ipsorum aliqualiter fore lesum asserentes.]
I.
trans.
A.
propr.
(et concr. )
uszkodzić, skaleczyć, obrazić, urazić, zranić, uderzyć; offendere, sauciare,
vulnerare, destruere.
N.
frigore laedi
zaziębić się;
perfrigescere (saec.
XV
ex. —XVI).
Constr.
a.
sq.
acc.
limit.
GŁOG. Alex. II fol. L 5a : 1-sus pedem.b. sq. abl. c. sq. ex :
DŁUG. Hist. III p. 438 : sinistram corporis partem mediam ex paralysi 1-sam.
CorpJP III p. 431 (a. 1519) : si pueri unus alterum ... 1-erit ... ex ira.
Ib. p. 432 (a. 1519) : si ... ex tali saltu ... se 1-erit.d. sq. in c. acc.
AKapSąd II p. 271 (a. 1472) : faber ... ferrea cambuca ipsum in caput 1-sit.
Ib. p. 660 (a. 1491) : quod ... baccalarium ... gladio in collum enormiter 1-sisset.Ita saepe. e. sq. in c. abl.
KodWp III p. 221 (a. 1363) : villam ... invenimus nimis 1-sam tam in limitibus quam in locacione eiusdem per ... vicinos.
Ib. p. 290 (a. 1367) : si apud nos in aliquo 1-sus fuerit equus.Ita saepe. f. sq. per :
StPPP VIII p. 208 (a. 1387) : Nemsta per sagittam 1-sus fuit in Russia.
N.
locut.
α.
vulnus
spowodować;
efficere
KodWp II p. 685 (a. 1395) : de vulneribus sanguineys seu fustibus 1-sis.
β.
in loco ut videtur corrupto
CracArt I p. 32 (a. 1401) : si unquam uxorem suam cultello percuteret ... aut secum in ea aliquo modo 1-ret.
B.
transl.
1.
krzywdzić, obrazić, nadwerężyć; iniuria afficere, nocere, debilitare.
Constr.
a.
sq.
abl.
b.
sq.
per
Locut.
α.
iur.
pars laesa
et
subst.
laesus,,
-i
m.
strona pokrzywdzona; qui iniuriam passus est
CracArt I p. 19 (a. 1393) : Niczko super violencia perpetrata in civitate debet 1-sum satisfacere.
StSyn VI p. 17 (a. 1415) : sint condemnati parti 1-se ad damnum.Ita saepius.
β.
in anima laedi
mieć coś na sumieniu, zawinić coś; culpae conscientia angi, culpam in se
admittere
KsgCzer p. 210 (a. 1419) : Katerina debet predictam pecuniam ... in perpetuum optinere ... quia predictus Ratiborius neque in anima ledi nec dampnari [volens (?])filie sue Katerine dedit etc.
γ.
conscientiam
obciążyć czymś sumienie; culpam alicuius rei praestare,
conscientiam
suam gravare
DokMp I p. 186 (a. 1374) : Derszko ... conscienciam suam vitans non 1-re ... recognovit eqs.
Ib. p. 209 (a. 1380) : post mortem nostram quicumque nobis successerit ... omnia iura ... compleat praescripta, ne conscientiam nostram 1-ent et in anima nostra redundarent.
KsgCzer p. 151 (a. 1416) : licet transitum feci dimittendo meum proprium, tamen ne 1-rem conscienciam, detis michi alium transitum et volo proprium meum adhuc dimittere.
DokMp VII p. 193 (a. 1425) : ne sic conscienciam 1-ret.
StWłocł p. 25 (a. 1487) : confiteri debet ... quotiens conscientiam 1-sam habuerit.
2.
obrazić, urazić;
offendere, contumelia
afficere, detrahere, derogare.
3.
ius
sim.:
naruszać;
violare.
Saepe in
locut.
maiestatis (rei publicae) laesae crimen (item scelus, iudicium,
reus, criminari).
I.
intrans.
(sq.
dat. ) szkodzić
komuś;
nocere.
N.
ad honorem
obrazić czyjąś cześć;
honorem offendere
KrMU p. 57, 28 (a. 1447) : si quis animo iniuriandi vel verbis pungitivis aut manu 1-rit ad honorem.