- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- A.
- Ha. (-mno),
- N.
- L.
I.
propr.
1.
zużywać, obracać, łożyć, poświęcać na coś (pieniądze,
wysiłki, czas); absumere, consumere, impendere (pecuniam, operam, tempus).
2.
geom.
obejmować, zakreślać;
continere
COPERN. Rv p. 34 (= p. 24 ed. nov.) : vt rectius dicam, motus ille circa axem ad visum AC superficiem i-it conicam, in centro terrae habentem fastigium, basim vero circulum aequinoctiali parallelum.
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
dat.
c.
sq.
acc.
d.
sq.
ad. e.
sq
in
c
acc.
f.
sq.
in
c.
abl.
g . sq.
pro :
*Tom. XIV p. 388 (a. 1532) : tantae summae ... pro vestra dominatione i-tae.h. sq. propter :
AKap p. 51 (a. 1539) : IV marcas auri propter ... imagines ... i-ndas.i. sq. super:
ZabDziej IV 1 , p. 107 (a. 1559) : faber nihil debebit accipere pro aedificio, quod i-sit super caminum fabrilem.
j.
sq.
gerundio
*Tom. XII p. 126 (a. 1530) : septima dies consultando i-ta est.
II.
transl.
addito sibi
1.
animum
powziąć zamiar, postanowić; constituere
Tom. X p. 248 (a. 1528) : majestas regia ... miratur, quod dominus Laski ... eum animum sibi i-erit, belli videlicet denuntiandi cum Turcis ... non impetrata prius licentia, immo absque scientia ... majestatis regiae.
2.
wziąć na siebie, przejąć coś;
sumere
* PommUrk IV p. 233 (a. 1306) : tandem ... Caminensis ecclesie episcopus ... assumpto sibi ... abbate Colbacensi ... discordie ... amicabiles pacificatores et pacis reformatores se fecerunt, et sibi totam causam sive materiam litis i-erunt.
3.
occasionem
przyjąć za powód, za sposobność;
pro occasione habere
MIECH. Chr. p. 351 : rex Albertus aegre ac male se in corpore habere cepit tantamque pro Valachi dolis et ... Hunga rorum maleuolentijs molestiam concepit, ut breui posthac uiueret et eam mortis future sed proxime occasionem sibi i-ret.