- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- A.
- Ha.
- L.
- N.
- K.
[formae a themate
perf.
incis
derivatae
ZapSądWp
p. 106 (a.
1402)
:
hereditatem ... incisit.
ArPrawn IV
p. 151 (saec.
XIV
med.)
:
ligna ... inciserit.
ArSang V
p. 134
(a. 1519)
:
bona ... inciserant.]
I.
rozcinać, wycinać, przecinać, krajać; disssecare excidere,
perscindere, secare
a.
corpora animantium vel eorum
partes,
v.
gr. venas, nares, linguam
sim. Additur membratim (
MARTIN. OP. Chr.
p. 444
;
MIECH. Chr.
p. 109
)
;, frustratim (i. frustatim
NIC. POL.
p. 144
;
KodWp II
p. 9, a.
1288)
;.
N.
α.
operować;
secare
VHedv p. 585 : mater ... in spe curacionis ipsum filium per cyrurgicum fecit i-i.
DŁUG. Op. p. 279 : episcopus ... gravem pateretur rupturam ... quam satagens corrigere, i-i se ferre permisit.
Ib. p. 406 : quam rupturam cum reintegrare conaretur ... se chyrologis i-ndum praebuisset.
β.
zranić, skaleczyć;
vulnerare
ArPrawn V p. 73 (a. 1474) : miles conqueritur de kmethone dicens, quod tu me vulnerasti et kmetho respondit, quod tu te solusmet i-isti et id paratus sum probare per milites probos.
DŁUG. Op. p. 279 : episcopus cum gravi aegritudine laboraret et ex frequenti magnitudine calculi atque pressura vias urinales habebat disruptas et i-sas.
ARect I p. 545 (a. 1514) : testis ... respondit, se vidisse Ioannem Polonum i-sum per Stanislaum Almanum (cf. ib. p. 547): Stanislaus ... agnouit se ad omnia quod eundem Ioannem ... percussit et wlnerauit et wlnera intulit cruenta).
γ.
odciąć;
amputare
DŁUG. Hist. I p. 14(= III p. 24 ed. nov.): missi carnifices, qui linguam i-unt et utroque lumine Petrum caecant.
*CodEp III p. 489 (a. 1500) : nares eidem i-antur vel aliter enormiter mutiletur.Occ. equum kastrować; castrare, eunuchum facere
ZabDziej IV 1 , p. 98 (a. 1559) : equum, de quo negotium praesens agitur, esse i-sum alias eunuchatum per amputacionem testium.
Ib. p. 99 (a. 1559) : equum ipsum non pressum alias «tolkany», sed i-sum esse alias «rzerzany» evidentibus signis.
b.
res,
v.
gr. libros, litteras, pannos, vestes sim. Additur ulnatim (
KodMp III
p. 216,
a. 1368)
, per ulnas (
Dogiel IV
p. 118, a.
1424)
, in ulnas (
KodMp IV
p. 246, a.
1428).
N.
littera incisa :
AGZ VII p. 66 (a. 1424) : literas ... papireas i-sas ipsis ab utraque parte dedimus.
StPPP VII p. 368 (a. 1444) : litteram ... saluam, bonam, non i-sam, sed integram.
AGZ XIV p. 378 (a. 1453) : partes receperunt ad amicabilem composicionem ... die hodierna, secundum literam i-sam domini pallatini et iuxta inscriptionem libri terrestris Haliciensis.Abs. incisa,, -ae f. cf. s. v. Cetera exempla notabiliora
KodMp III p. 215 (a. 1368) : damus ... homines siue famulos ad i-ndum sal durum.
ŁASKI ComPriv fol. 78b : bancum salis per sectores i-sum.
Visit. p. 1 (a. 1511) : tempore hiemis pro i-ndis glaciebus circumcirca arcem.
ŻupKr p. 608 : panes 7 vel 10 i-untur et ... ex taleribus distribuuntur pau peribus].Addito abl. vomere orać; i. q. arare
KrMU p. 91,85 (a. 1420) : Stanislaus ... non i-it vomere neque colis rus.Part. perf. incisus,, -a, -um
loco adi. :
ociosany, obrobiony;
dolatus
MIECH. Chr. p. 22 : ecclesias ... i-so lapide extruxit, ferro et plumbo iunxit.
Constr.
a.
abs.
b
sq.
dat.
cf.
supra 311,30.
c.
sq.
acc.
d.
sq.
abl.
e.
sq.
cum:
AGZ VI p. 158 (a. 1472) : hec omnia ... mercator poterit cum ulna i-re.f. sq. de :
CracArt II p. 471 (a. 1548) : thorax i-sus de rubea cute.g. sq. in c. acc. supra 311,40. h. sq. per cf. supra 311,39.
II.
wycinać, podcinać, ścinać, wyrąbać; exsecare, succindere,
exscindere, amputare, abscindere arbores, silvas, ramos sim.
N. per
imaginem
MATTH. Prax. p. 182 : incassum foris nequitia ex ramis i-itur, si surrectura multiplicius in radice servetur.
Item
pratum, frumenta, annonam
sim.;
skosić, zżąć; metere, secare
FormJ p. 93 : fenum frumentaque nostra i-ssa siccis calamis ad horrea deducantur.
RHist XXI p. 304 (a. 1424) : dum tempus decimandi ... venerit et frumenta decimanda tocius ville fuerint i-sa sive messa.
StPPP II p. 744 (a. 1468) : Catherina cepit querulari contra ... Petrum pro eo quia tu i-isti «zapustam» dictam «lanka».
ŁASKI ComPriv fol. 225b : equus viatoris si deficiat in via, licet ei annonam i-re.
CorpJP III p. 544 (a. 1519) : unum iugerum ... ex quatuor laneis feni i-bant.
N.
rąbać; secare
Visit. p. 310 (a. 1511) : non arant... solum ... ligna i-unt in curia ac fenum ... rastrant.
Ib. p. 413 (a. 1512) : coguntur ... ligna ... adducta i-re.
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
acc.
c.
sq.
abl.
d.
sq.
de:
Visit. p. 26 (a. 1511) : qui ... de stipite robur i-sse repertus fuerit, poenam solvit.e. sq. ex cf. supra 16. f. sq. in c. abl.
DokMp I p. 41 (a. 1334) : libere robora i-ndi in silvis nostris ... concedimus facultatem.Ita saepius. g. sq. pro:
KodMP II p. 89 (a. 1253) : concedimus ... ipsis facultatem ... siluas ... et ligna pro ignibus et edificijs i-ndi.
Ib. I p. 91 (a. 1267) : siluam ... pro edificijs et lignis i-ndam libere concedimus.Ita saepius.
III.
1.
wycinać (coś w czymś, z czegoś), wyryć (w czymś);
excidere (aliquid in (ex) aliqua re), insculpere (in aliqua re),
v.
gr. calceum, epitaphium (inscriptionem), ornamenta.
N.
part. perf. loco adi.
incisus,,
-a, -um
rzeźbiony, grawerowany;
caelatus
RachDw I p. 300 (a. 1549) : pro I spada cum pugione auro i-so laborata ... pro alias sspada et pugione cum «smalcz» et auro, sed non i-so ... pro ... crumenulis ex veluto nigro eodem auro i-so laboratis.
2.
wycinać na drzewach czy slupach ciosny tj. znaki
graniczne; signa in ar
bore vel palo excidere finium
notandorum causa
KodMaz(K) p. 417 (a. 1237) : camerarius ... metas de utriusque partis consensu ... coram uicinia fecit et i-dit.
ZapSądWp p. 106 (a. 1402) : inhibuit et interdixit hereditatem suam... in pratis, pascuis et in omnibus utilitatibus secundum formam iuris et i-sit wlgariter «naczossal».
AGZ XIX p. 17 (a. 1474) : tres granicies sive scopulos sipasti et quatuor arboribus i-isti in hereditate ipsorum ... violenter (cf. ib. p. 16: sipasti tres granicies alias «kopcze» violenter ... et quatuor granicies in arboribus secuisti alias «wyrabylesz» in eorum hereditate).
3.
karbować, tj. robić nacięcia (karby) na drewnianej tabliczce lub
kiju w celu sporządzenia
rachunku; lineam adscribere, notam tesserae vel baculo cultro imprimere
propter numerum servandum
ArPrawn VI p. 86 (a. 1542) : economus ... tempore triturationis intersit et omnia frumenta triturata mensuret ad granarium et ex granario ad numerum caracterum i-at alias «karbuye», ut factor ... faceret rationem ... de omnibus proventibus.
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
dat. c.
sq.
ad
supra 20
et
RachDw I p. 196 (a. 1545) : i-sa ornamenta ... ad currum.c. sq. in c. abl.