Ogólne
Pełne hasło
Więcej

IMPERTIO-1

Gramatyka
  • Formyimpertio, impertior, imparcio, r, impartio, r, impercio, r, inparcio, r, inpartio, r, inpercio, r, inpertio, r
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ire, -ivi -ii, -itum -iri
Znaczenia
  • dare, communicare, tribuere, impendere, tradere.
    • a. + sortem rei familiaris divisae partem alicui assignare
    • b. + se alicui facilem esse, aditum ad se facilem dare
    • c. + solicitudinis operosae studium fere i. q. operam dare, niti, studere
    • d. fere i. q. solvere
    • 1.
      • a.
      • b.
      • c.
    • 2. + aliquid ad aliquem:
    • 3.

Pełne hasło

IMPERTIO, -ire, -ivi s. -ii, -itum et (multo saepius) IMPERTIOR, -iri scr. imparcio(-r),impartio(-r),impercio(-r),inparcio(-r),inpartio(-r), inpercio(-r),inpertio(-r)
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
dać (komuś coś) użyczyć, udzielić, obdarzyć (kogoś czymś); dare, communicare, tribuere, impendere, tradere. Occ.
a. sortem wydzielić dział spadkowy ze wspólnoty majątkowej; rei familiaris divisae partem alicui assignare
AGZ XVIII p. 536 (a. 1499) : noluistis sibi i-re sortem alias «vydzyelycz dzyalu» de patrimonio et matrimonio.
b. se alicui udzielać się, być przystępnym dla kogoś; facilem esse, aditum ad se facilem dare
DŁUG. Hist. III p. 326 : Casimirus rex erat summae civilitatis, per quam pauperi iuxta ac opulento se i-batur.
c. in locut. solicitudinis operosae studium starać się usilnie; fere i. q. operam dare, niti, studere
KodMp IV p. 303 (a. 1435) : operose solicitudinis studium precipuum i-imur, vt cultus diuinus ... conseruetur.
KodUJ III p. 7 (a. 1472) : ut ... cultus divinus ... accrescat, ferventibus votis intendimus et operosae sollicitudinis studium i-imur.
d. prawie tyle co: płacić; fere i. q. solvere
PommUrk V p. 64 (a. 1312) : decrevimus partem non servantem pene (ed. pena) trecentorum florenorum debere subiacere, qua i-ta unam partem parti servanti, aliam nobis ... tertiam vero cultui divino ... volumus reservari.
Constr.
1. aliquid alicui
a. sq. apud :
CodVit p. 501 (a. 1420) : equitatis debitum semper vestris hominibus apud nos i-itur.
b. sq. de :
PrzywKr p. 14 (a. 1395) : ut magis ipsi sibi de suis bonis i-rentur.
c. sq. ex :
DokMp I p. 315 (a. 1404) : sculteto ... damus speciali et ex dono i-imur ... libertatem ... exercendi mellificia.
DŁUG. LibBen I p. 534 : hortulaniae ex agris praedialibus habentes agros eis i-tos.
2. aliquid ad aliquem:
Somm. p. 105 (a. 1394) : Silesia ... ad alias gentes copiose complura transmittit et justissimo pretio i-it.
3. aliquem aliqua re (saec. XV ex. —XVI).
Praec. in locut.
aliquem salute pozdrawiać; salutare
URSIN. p. 130 : vale ac tuos omnis ... salute plurima i-as velim.
Cf. etiam Tom. IV p. 267 (a. 1518) et ib. IX p. 167 (a. 1527) et Th. VII 1,593,72.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)