- F.
- Th.
- S.
- Dc.
- B.
I.
propr.
wysiłek fizyczny; (corporis) nisus, contentio.
II.
wysiłek (umysłowy), usiłowanie, usilność, zamiar, dążenie;
conamen, contentio, studium, opera,
consilium.
N.
glossas
Pol.
RFil XXIII p. 279 (a. 1449) : laudacionis c-us ... «vszilnoscz ku marney chwale».
GLcerv p. 506 : c-us «usiłowanie».
Locut.
potiores
a.
verbales
α. alicuius conatus
declinare (
DŁUG. Op.
p. 14
)
, elidere (
id. Hist. V
p. 258
), reprimere (
*KodWp II
p. 351, a.
1319)
, rescindere (
DŁUG. Hist. IV
p. 682
).
β.
conatus adhibere (alicuius rei faciendae :
CodVit
p. 430,
a. 1418
; pro aliqua re
*CodEp II
p. 453, a.
1445
;
DŁUG. Hist. IV
p. 177
;
;sq.
ut
finali
Tom. III
p. 184, a.
1514)
, admovere (
Tom. II
p. 164
,
a. 1513)
, apponere (
*CodVit
p. 391, a.
1417)
,
depromere (anxios mentis
conatus
*CodEp III p. 80, a. 1455) , conferre (pro aliqua re facienda:DŁUG. Hist. IV p. 179 ) , edere (pro aliqua re facienda ib. III p. 403 ) , exponere (ad aliquid faciendum : CodVit p. 607, a. 1423) , extendere (pro aliqua re facienda *ib. p. 622, a. 1424) , impendere (pro aliqua re : DŁUG. Hist. I p. 281 ; III p. 223 ;; ad aliquid id. Op. p. 243 ; ad aliquid faciendum : Tom. VII p. 330, a. 1525 ; sq. ut finali
DŁUG. Hist. IV p. 169 ) , ponere (circa aliquid:CIOŁ. Lib. I p. 40, a. 1424).
γ. alicuius conatibus adesse (
ArHist X
p. 231, a.
1556)
, obstare (
HUSSOW.
p. 85, v. 515
), obviare (
*KodMp I
p. 173, a.
1309)
, resistere (
*KodWp I
p. 278,
a. 1253).
b.
adverbiales
α. omni conatu (
*CodEp I 2,
p. 263, a.
1472
et saepius;
cf.
Th. IV 3,49), cum conatu possibili (
KOMOR.
p. 222
)
, (ex) toto (totae)
mentis conatu (
KodWp III
p. 417,
a. 1374
;
ArPrawn V
p. 80, saec.
XV med
io).
β. conatibus totius animi (
CodEp III
p. 485,
a. 1500)
; diligentiae (
KodMp V
p. 4, a.
1386
et saepius), operosis (
DŁUG. Op.
p. 21
)
, totis (
*CodEp III
p. 196, a.
1474
; cum viribus et totis conatibus
*KodMaz(K)
p. 250, a.
1226
;
*Lites II
p. 117, a.
1245)
, conatibus et studiis (
CodEp II
p. 448, a.
1444)
.